Een binnenwarmtepomp plaatsen klinkt eenvoudig, maar de technische ruimte waar het systeem komt te staan, speelt een grotere rol dan veel mensen verwachten. Anders dan een traditionele cv-ketel is een warmtepomp een systeem dat lucht, water en elektriciteit combineert. Wie goed voorbereid is op de ruimtelijke en technische eisen, krijgt een soepelere installatie en een systeem dat goed presteert.
In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de eisen aan de technische ruimte voor een binnenwarmtepomp: van de benodigde afmetingen tot de luchttoevoer en wat u vooraf kunt regelen.
Wat is een technische ruimte bij een binnenwarmtepomp?
De technische ruimte is de plek in uw woning waar het warmtepompsysteem wordt geplaatst en aangesloten op het verwarmingscircuit, de waterleiding en de elektriciteit. Hier komen alle onderdelen samen: de warmtepomp zelf, het buffervat of de thermische batterij en de aansluitingen voor de lucht.
Bij een binnenwarmtepomp zonder buitenunit is deze ruimte extra belangrijk. Het systeem heeft lucht nodig als warmtebron, en die lucht moet via kanalen worden aan- en afgevoerd. De ruimte is dus niet alleen een opslagplek voor het apparaat, maar ook het knooppunt voor alle verbindingen: de luchtkanalen, de leidingen naar de radiatoren of vloerverwarming, de warmwateraansluiting en de elektrische voeding.
In de meeste woningen komt de warmtepomp op de plek waar eerder de cv-ketel hing, zoals een zolder, bijkeuken, berging of inbouwkast. Omdat een volledig elektrische binnenwarmtepomp de cv-ketel vervangt, sluit de installatie vaak logisch aan op de bestaande leidingen in die ruimte.
Hoeveel ruimte heeft u nodig voor een binnenwarmtepomp?
Voor de warmtepomp zelf heeft u doorgaans een vloeroppervlak van ongeveer 0,5 tot 1 vierkante meter nodig, plus vrije ruimte rondom het apparaat voor onderhoud. De exacte maat hangt af van het model en van de vraag of er ook een apart buffervat of een thermische batterij bij komt.
Afmetingen van de warmtepomp en het buffervat
Een compacte binnenwarmtepomp heeft vaak een voetafdruk die vergelijkbaar is met die van een wasmachine. Het buffervat of de thermische batterij slaat warm water op en heeft een eigen plek nodig, staand of bij sommige systemen liggend. Meet vooraf goed in hoeveel ruimte beide onderdelen samen innemen.
Houd ook rekening met werkruimte. Een installateur moet bij de aansluitingen en de bedieningszijde kunnen. Een vrije strook van ongeveer 50 tot 60 centimeter aan de zijden waar gewerkt wordt, is een praktische richtlijn. Volg altijd de opgave van de fabrikant.
Hoogte
De benodigde hoogte verschilt per model. Controleer de technische specificaties van het systeem en meet de ruimte op, inclusief leidingen, balken of een schuin dak die de bruikbare hoogte beperken. Vergeet niet dat er boven het apparaat ook ruimte nodig is voor de luchtkanalen.
Welke technische eisen gelden voor de installatieruimte?
De installatieruimte moet voldoen aan eisen voor luchttoevoer, elektriciteit en bereikbaarheid. De ruimte moet vorstvrij zijn, een geschikte stroomaansluiting hebben en een route bieden voor de luchtkanalen naar buiten.
Luchttoevoer en -afvoer
Binnenwarmtepompen zonder buitenunit gaan op verschillende manieren met lucht om. Veel systemen halen buitenlucht binnen via twee kanalen door de gevel of het dak. De diameter van die kanalen verschilt per systeem. Andere systemen gebruiken (deels) binnenlucht of een bestaand kanaal. Of de ruimte zelf extra ventilatie nodig heeft, hangt af van het systeem; laat dit vooraf beoordelen.
De EGO werkt met binnenlucht en gebruikt het bestaande rookgaskanaal van de cv-ketel naar het dak, aangevuld met één extra luchtkanaal van Ø 200 of Ø 250 mm. Er komt geen kast aan de gevel of in de tuin. Meer over doorvoeren leest u in Wat is een dakdoorvoer bij een warmtepomp en is die altijd nodig?
Elektrische aansluiting
Een binnenwarmtepomp werkt volledig op elektriciteit en heeft een eigen groep in de meterkast nodig. Afhankelijk van het vermogen van het systeem volstaat een enkelfase-aansluiting of is een driefase-aansluiting beter. Heeft uw woning nog een enkelfase-aansluiting, dan kan een verzwaring nodig zijn. Laat dit vooraf controleren door een installateur. Zie ook Wat zijn de eisen aan de meterkast voor een warmtepomp?
Temperatuur en vocht
De ruimte moet vorstvrij zijn. Bevriezen de wateraansluitingen, dan kan het systeem beschadigd raken. Vermijd ook ruimtes met structurele vochtproblemen of kans op wateroverlast, omdat dit de elektrische onderdelen kan aantasten.
Mag een binnenwarmtepomp in elke kamer geplaatst worden?
Nee. De ruimte moet geschikt zijn voor technische installaties en een route naar buiten bieden voor de luchtkanalen. Woonkamers en slaapkamers zijn doorgaans niet geschikt. Zolders, bijkeukens, bergingen en technische ruimtes komen het vaakst in aanmerking.
Ook geluid speelt mee. Een warmtepomp maakt tijdens bedrijf geluid, vergelijkbaar met een koelkast of wasmachine. Plaatsing direct naast een slaapkamer is daarom minder wenselijk, ook als het technisch mogelijk is. Een ruimte op enige afstand van de leefruimtes is praktischer.
Daarnaast telt de afstand tot de bestaande leidingen. Hoe dichter de warmtepomp bij het bestaande verwarmingscircuit staat, hoe minder extra leidingwerk nodig is. Dat houdt de installatie overzichtelijk en beperkt de kosten. Een ruimte die grenst aan de bestaande cv-installatie ligt daarom voor de hand.
Wat kunt u vooraf regelen voor de installatie?
Controleer vooraf de route voor de luchtkanalen, laat de elektrische aansluiting beoordelen en meet de beschikbare ruimte op. Wie dit tijdig regelt, voorkomt verrassingen op de installatiedag.
Een praktische checklist:
- Meet de beschikbare ruimte op (breedte, diepte en hoogte) en vergelijk dit met de afmetingen van het systeem.
- Controleer waar de luchtkanalen naar buiten kunnen, via het dak, de gevel of een bestaand kanaal.
- Laat de meterkast en de groepen controleren op geschiktheid voor een warmtepomp.
- Controleer of de ruimte vorstvrij is en geen structurele vochtproblemen heeft.
- Overleg met de installateur over de kortste route voor de verwarmings- en wateraansluitingen.
- Vraag na of een aanpassing van de elektrische aansluiting nodig is.
Verdiep u ook vooraf in de subsidiemogelijkheden. De ISDE-subsidie voor warmtepompen vraagt u aan bij RVO en is aan voorwaarden gebonden. Meer hierover leest u in Subsidie warmtepomp.
Hoe gaat dit bij de EGO?
De EGO 7 kW is een volledig elektrische warmtepomp zonder buitenunit. Alles staat binnen, meestal op de plek van de cv-ketel, met een thermische batterij van 265 liter ernaast. Die batterij kan liggend of staand worden geplaatst, wat helpt in ruimtes met een beperkte hoogte of vloeroppervlak.
- Afmetingen van de EGO (b × d × h): 650 × 650 × 1.380 mm.
- Lucht via het bestaande rookgaskanaal naar het dak, plus één extra luchtkanaal van Ø 200 of Ø 250 mm.
- Geluid: 40 dB(A), een ontwerpwaarde die definitief wordt na de typekeuring.
- Koudemiddel R290 (propaan), 400 gram, met een ingebouwde propaanmelder die de EGO bij een afwijking automatisch uitschakelt.
- Gemaakt voor woningen tot ongeveer 160 m², met radiatoren, vloerverwarming of een combinatie.
- Bij een geschikte woning is de installatie in één dag klaar.
Of uw woning en technische ruimte geschikt zijn, blijkt bij de schouw. Meer over de werking en de specificaties leest u op Zo werkt het, en over kosten en subsidie bij prijs en subsidie. Heeft u een krappe ruimte, lees dan ook Past een warmtepomp zonder buitenunit in een kleine technische ruimte?