Wie overstapt op een warmtepomp, komt al snel begrippen tegen die vragen oproepen. Een dakdoorvoer is er daar één van. Wat is het precies, wanneer heeft u het nodig en zijn er warmtepompen waarbij u het kunt vermijden? In dit artikel beantwoorden we die vragen stap voor stap.
Wat is een dakdoorvoer bij een warmtepomp?
Een dakdoorvoer is een constructie van één of meer buizen die door het dak van een woning loopt. Via de doorvoer wordt buitenlucht naar de warmtepomp aangevoerd en wordt de afgekoelde lucht weer naar buiten afgevoerd. De warmtepomp gebruikt die lucht als warmtebron voor verwarming en warm water.
Bij lucht-waterwarmtepompen die binnen staan, bestaat zo'n constructie vaak uit twee buizen. De ene buis is voor de aanvoer van lucht, de andere voor de afvoer van de lucht die de warmtepomp heeft afgekoeld. Aan de buitenkant ziet u meestal ronde openingen op het dak, vergelijkbaar met die van een ventilatiesysteem.
De dakdoorvoer is dus geen bijzaak, maar een functioneel onderdeel van het systeem. Zonder voldoende luchtaanvoer kan de warmtepomp zijn werk niet goed doen. Het ontwerp en de uitvoering van de doorvoer hebben invloed op het rendement en de levensduur van de installatie.
Wanneer is een dakdoorvoer bij een warmtepomp nodig?
Een dakdoorvoer of een ander luchtkanaal is nodig wanneer een lucht-waterwarmtepomp binnen staat, zonder buitenunit. De lucht moet dan via een andere route naar het toestel en weer naar buiten worden geleid. Een kanaal naar het dak is daarvoor een veelgebruikte oplossing.
Bij welke warmtepompen is een dakdoorvoer vereist?
Niet alle warmtepompen hebben een dakdoorvoer nodig. Het hangt af van het type systeem:
- Lucht-waterwarmtepomp met buitenunit: geen dakdoorvoer nodig. De buitenunit staat buiten en haalt daar direct lucht vandaan.
- Lucht-waterwarmtepomp zonder buitenunit: er is wel een luchtkanaal nodig, via het dak of via de gevel, afhankelijk van het toestel en de woning.
- Bodem-waterwarmtepomp: geen dakdoorvoer nodig. Het systeem haalt warmte uit de bodem via leidingen in de grond.
- Hybride warmtepomp: afhankelijk van het type. Bij de meeste varianten is een buitenunit aanwezig en is geen dakdoorvoer nodig.
Een dakdoorvoer is dus vooral relevant voor warmtepompen die binnen staan, bijvoorbeeld in een technische ruimte, op zolder of in een berging. Meer over deze opstelling leest u in Kan een warmtepomp ook binnen geplaatst worden?
Wat zijn de nadelen van een dakdoorvoer bij een warmtepomp?
Een nieuwe dakdoorvoer heeft een aantal praktische nadelen. Er is een ingreep in het dak nodig, wat extra kosten met zich meebrengt. Dat is niet altijd eenvoudig bij oudere woningen of bepaalde dakconstructies. Bij slechte afdichting of onvoldoende onderhoud kan een doorvoer bovendien leiden tot lekkage of vochtproblemen.
Kosten en installatie
Naast de materiaalkosten kost een nieuwe doorvoer ook installatietijd. Bij bepaalde daktypen of monumentale panden kan de ingreep extra complex zijn of zelfs vergunningsplichtig worden.
Aanzicht en praktische beperkingen
Een doorvoer is aan de buitenkant van de woning zichtbaar, en dat is niet altijd gewenst. In appartementsgebouwen met een Vereniging van Eigenaren (VvE) is voor een ingreep in het dak vaak toestemming van de VvE nodig. Bij monumenten gelden soms strenge eisen aan het aanzicht van het gebouw. Zie ook Gasloos wonen in een monument: welke opties zijn er? en Gasloos wonen in een appartement: wat zijn de mogelijkheden?
Onderhoud
Een dakdoorvoer vraagt om periodieke controle, vooral van de afdichting rondom de doorvoer. Een goed geplaatste doorvoer kan jarenlang zonder problemen functioneren. Toch is elke opening in het dak een plek waar vocht kan binnendringen als het onderhoud achterblijft.
Kan een warmtepomp ook zonder nieuwe dakdoorvoer worden geïnstalleerd?
Ja, dat kan. Er zijn verschillende manieren, afhankelijk van het type warmtepomp en de woning:
- een warmtepomp met buitenunit;
- een bodem-waterwarmtepomp;
- een binnenwarmtepomp die lucht aanvoert via de gevel;
- een binnenwarmtepomp die gebruikmaakt van een bestaand kanaal naar het dak, zoals het rookgaskanaal van de cv-ketel.
Bij die laatste optie hoeft er geen nieuwe opening in het dak te worden gemaakt voor het bestaande kanaal, omdat de route naar buiten er al is. Dat maakt de installatie minder ingrijpend. Wel kan er een extra luchtkanaal nodig zijn. Hoe dat in uw woning loopt, hangt af van de indeling en wordt bij een schouw bepaald.
Hoe werkt een warmtepomp zonder buitenunit?
Bij een warmtepomp zonder buitenunit staan alle technische onderdelen binnen. Via luchtkanalen wordt lucht naar het toestel gevoerd. De warmtepomp onttrekt daar warmte aan via een koudemiddelcircuit en brengt die warmte met een compressor op een hogere temperatuur. Daarna gaat de warmte als verwarmingswater naar de radiatoren of de vloerverwarming. Lees meer in Hoe werkt een warmtepomp?
De rol van het koudemiddel
Het hart van het systeem is het koudemiddelcircuit. Moderne binnenwarmtepompen gebruiken vaak een natuurlijk koudemiddel, zoals R290 (propaan), met een zeer laag klimaateffect. Het koudemiddel verdampt bij lage temperatuur, neemt daarbij warmte op uit de lucht en geeft die via een warmtewisselaar af aan het verwarmingswater. Meer hierover leest u in Hoe werkt R290 als koudemiddel in een warmtepomp?
Of uw bestaande radiatoren geschikt blijven, hangt af van de woning en de isolatie. Zie Hoe wordt een warmtepomp aangesloten op bestaande radiatoren?
Thermische batterij als buffer
Veel binnenwarmtepompen werken samen met een thermische batterij: een goed geïsoleerd buffervat dat warm water opslaat. De warmtepomp kan dan warmte maken op momenten dat dat gunstig is, bijvoorbeeld bij een lage stroomprijs of veel zonnestroom, en die warmte later afgeven. Zo hoeft de compressor niet steeds aan en uit te slaan. Zie ook Hoe laat u een warmtepomp draaien op goedkope stroomuren?
Is een warmtepomp zonder buitenunit geschikt voor uw woning?
Een binnenwarmtepomp kan een goede oplossing zijn voor rijtjeswoningen, appartementen, monumenten en woningen met een VvE, waar een buitenunit niet gewenst of niet toegestaan is. Of het in uw situatie past, hangt onder meer af van de volgende punten:
- Is de woning voldoende geïsoleerd om de warmtevraag beheersbaar te houden?
- Is er binnen genoeg ruimte voor het toestel en het buffervat? Zie Wat zijn de eisen aan de technische ruimte voor een binnenwarmtepomp?
- Is de elektrische installatie geschikt? Zie Wat zijn de eisen aan de meterkast voor een warmtepomp?
- Is er een geschikte route voor de luchtkanalen, via een bestaand kanaal, het dak of de gevel?
Een beoordeling van uw eigen woning geeft altijd meer zekerheid dan een algemene vuistregel.
Hoe zit het bij de EGO?
De EGO 7 kW is een volledig elektrische warmtepomp zonder buitenunit. Alles staat binnen, meestal op de plek van de cv-ketel, met een thermische batterij van 265 liter ernaast (liggend of staand). Het toestel zelf meet 650 × 650 × 1.380 mm (b × d × h).
Voor de lucht gebruikt de EGO binnenlucht en het bestaande rookgaskanaal van de cv-ketel naar het dak, aangevuld met één extra luchtkanaal (Ø 200 of Ø 250 mm). Er komt geen kast aan de gevel of in de tuin. Er gelden dus ook geen vergunning of geluidsregels voor een buitenunit. Hoe het extra luchtkanaal in uw woning loopt, blijkt bij de schouw.
- Geschikt voor woningen tot ongeveer 160 m², met radiatoren, vloerverwarming of een combinatie.
- Verwarming en warm tapwater. Drie back-upheaters van 3 kW springen alleen bij als het nodig is.
- Verwarmingsvermogen 6,6 kW (A7/W35) en een COP van 5,0 (ontwerpwaarde, definitief na de typekeuring).
- Koudemiddel R290, met een ingebouwde propaanmelder die de EGO bij een afwijking automatisch uitschakelt.
- Bediening via app, thermostaat en display. Elke EGO is verbonden met de EGO-cloud, zodat storingen vaak op afstand zichtbaar zijn.
- Bij een geschikte woning is de installatie in één dag klaar.
- 5 jaar garantie op de hoofdonderdelen en 2 jaar op de rest.
De nieuwe EGO is eind 2026 beschikbaar. Installaties staan gepland in januari, februari of maart 2027. Meer over de werking en de installatie leest u op Zo werkt het. Voor kosten en subsidie, zie prijs en subsidie.