Wie overweegt over te stappen op een warmtepomp, vraagt zich vaak af of alles vervangen moet worden: de leidingen, de radiatoren, het hele systeem. In de meeste bestaande woningen is dat niet nodig. Een warmtepomp kan doorgaans goed samenwerken met wat er al ligt. In dit artikel leest u wat er praktisch komt kijken bij de overstap en waar u vooraf op let.
Kunt u bestaande leidingen gebruiken bij een warmtepomp?
Ja, in de meeste gevallen kunt u de bestaande leidingen blijven gebruiken. De warmtepomp wordt aangesloten op het bestaande verwarmingscircuit via de aanvoer- en retourleiding. Zolang de leidingen in goede staat zijn en geen ernstige kalkafzetting of corrosie vertonen, hoeven ze niet vervangen te worden.
Het is wel verstandig om het systeem vooraf goed door te spoelen. Na jaren van gebruik kunnen leidingen slib en vuil bevatten, en dat gaat ten koste van het rendement van een warmtepomp. Een installateur controleert dit voorafgaand aan de installatie en spoelt het systeem zo nodig door.
Een warmtepomp werkt het zuinigst met een lage aanvoertemperatuur. Bij een lagere watertemperatuur is soms iets meer doorstroming nodig om dezelfde hoeveelheid warmte te leveren. In een gewone woning zijn de bestaande leidingen daar meestal geschikt voor. De installateur beoordeelt dit bij de controle van het systeem. Meer hierover leest u in hoe een warmtepomp wordt aangesloten op bestaande radiatoren.
Werken bestaande radiatoren samen met een warmtepomp?
Bestaande radiatoren kunnen in veel woningen gewoon blijven hangen. Radiatoren zijn ontworpen voor de hoge aanvoertemperaturen van een cv-ketel, maar ze zijn in de praktijk vaak ruimer bemeten dan strikt nodig. Daardoor verwarmen ze een ruimte meestal ook voldoende bij een lagere watertemperatuur, zeker in een redelijk geïsoleerde woning.
Het idee dat warmtepompen alleen geschikt zijn voor vloerverwarming, klopt dus niet. Wel geldt: hoe lager de aanvoertemperatuur, hoe groter het afgifteoppervlak dat nodig is om een ruimte op temperatuur te houden. Sommige warmtepompen kunnen hogere watertemperaturen leveren, maar elke warmtepomp is het zuinigst bij een zo laag mogelijke aanvoertemperatuur. Lees ook hoe warm het water van een warmtepomp wordt.
Wanneer moet u radiatoren wel aanpassen?
Het kan zijn dat een enkele radiator te klein is voor de ruimte waarin hij hangt, bijvoorbeeld in een kamer met veel glas of slecht geïsoleerde buitenmuren. Een warmteverliesberekening geeft daar duidelijkheid over. Daarmee bepaalt u per ruimte of de bestaande radiator voldoende capaciteit heeft bij een lagere aanvoertemperatuur.
Blijkt een radiator te klein, dan is het vervangen van die ene radiator door een groter exemplaar of een type met ingebouwde ventilator vaak voldoende. Het hele systeem hoeft dan niet om. Zie ook hoe een warmtepomp samenwerkt met bestaande radiatoren in een tussenwoning.
Wat moet u controleren voordat u een warmtepomp laat installeren?
Voordat u een warmtepomp laat installeren, zijn er vier zaken om te controleren:
- Leidingen en radiatoren: controleer op corrosie, kalkafzetting en lekkages. Laat het systeem zo nodig doorspoelen.
- Elektrische aansluiting: een warmtepomp vraagt meer van de meterkast dan een cv-ketel. Soms is een extra groep of een zwaardere aansluiting nodig. De installateur beoordeelt dit vooraf. Lees meer over de eisen aan de meterkast.
- Ruimte voor het systeem: controleer of er voldoende ruimte is voor de warmtepomp en het buffervat. De EGO 7 kW zelf meet 650 × 650 × 1.380 mm (b × d × h). Ernaast komt een thermische batterij van 265 liter, liggend of staand. Of het in uw situatie past, blijkt bij de schouw.
- Isolatieniveau: een beter geïsoleerde woning haalt meer rendement uit een warmtepomp. Het isolatieniveau bepaalt mede welke aanvoertemperatuur nodig is. Zie ook of een warmtepomp geschikt is voor een slecht geïsoleerde woning.
Naast deze technische punten is het goed om na te gaan of u in aanmerking komt voor de ISDE-subsidie van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. Voorwaarden zijn onder meer dat u eigenaar bent van een bestaande woning waarin u zelf woont, en dat de warmtepomp op de apparatenlijst van RVO staat. Wat dit voor de EGO betekent, leest u bij prijs en subsidie.
Hoe lang duurt de installatie van een warmtepomp in een bestaande woning?
Een warmtepomp die volledig binnen staat en aansluit op het bestaande leidingwerk, is in een geschikte woning vaak in één werkdag geïnstalleerd. U hoeft daarvoor geen grote verbouwing te plannen.
Warmtepompen met een buitenunit vragen doorgaans meer tijd, omdat er ook buiten gewerkt moet worden. Denk aan het plaatsen van de unit aan de gevel of in de tuin en het doorvoeren van leidingen naar buiten. Voor een buitenunit kunnen bovendien een vergunning en geluidsregels gelden.
Bij een warmtepomp zonder buitenunit spelen die regels voor een buitenunit niet. De EGO gebruikt bijvoorbeeld binnenlucht en het bestaande rookgaskanaal van de cv-ketel naar het dak, aangevuld met één extra luchtkanaal. Er komt geen kast aan de gevel of in de tuin.
Wat gebeurt er op de dag van installatie?
Op de installatiedag verwijdert de installateur de bestaande cv-ketel, sluit de warmtepomp aan op het bestaande leidingwerk en plaatst het buffervat. Daarna wordt de elektrische aansluiting gemaakt en wordt het systeem ingeregeld. Aan het einde van de dag controleert u samen met de installateur of alles werkt en krijgt u uitleg over de bediening. Een volledig overzicht vindt u in de installatie van een warmtepomp, stap voor stap.
Is een warmtepomp ook geschikt voor een rijtjeswoning of appartement?
Ja. Er zijn inmiddels systemen die volledig binnen passen, geen buitenunit nodig hebben en in een geschikte woning in één dag geplaatst worden. Dat maakt een warmtepomp ook in een rijtjeswoning of appartement goed mogelijk.
Het beeld dat warmtepompen alleen geschikt zijn voor vrijstaande woningen met veel buitenruimte, stamt uit de tijd dat vrijwel elke warmtepomp een buitenunit had. Voor woningen waar ruimte schaars is en geluid of regels een rol spelen, is een binnensysteem een goed alternatief.
In een appartement houdt u rekening met de regels van de Vereniging van Eigenaars. Zonder buitenunit is er geen gevelwijziging of buitenunit die geluid maakt, en dat scheelt vaak overleg. Meer hierover leest u in gasloos wonen in een appartement.
Wat als uw woning groter is?
De vereiste capaciteit hangt af van de warmtevraag van uw woning, en die wordt bepaald door oppervlakte, isolatie en indeling. De EGO 7 kW is gemaakt voor woningen tot ongeveer 160 m². Of hij in uw woning past, blijkt bij de schouw. Is de warmtevraag hoger, dan is een warmtepomp met meer vermogen nodig.
De EGO bij een bestaande installatie
De nieuwe EGO 7 kW is ontworpen om de cv-ketel te vervangen en aan te sluiten op wat er al in de woning ligt:
- Geen buitenunit: alles staat binnen, meestal op de plek van de cv-ketel, met een thermische batterij van 265 liter ernaast.
- Radiatoren en vloerverwarming: de EGO werkt met radiatoren, vloerverwarming of een combinatie. De schouw laat zien of uw afgiftesysteem geschikt is.
- Installatie in één dag: bij een geschikte woning is de EGO in één dag geïnstalleerd.
- Verwarming en warm tapwater: met een verwarmingsvermogen van 6,6 kW (A7/W35) en een COP van 5,0 (ontwerpwaarde, definitief na de typekeuring). Drie back-upheaters van 3 kW springen alleen bij als dat nodig is.
- Natuurlijk koudemiddel: R290 (propaan), met een ingebouwde propaanmelder die de EGO bij een afwijking automatisch uitschakelt.
De nieuwe EGO is beschikbaar vanaf eind 2026. De installaties staan gepland in januari, februari of maart 2027. Meer over de werking en de specificaties leest u op zo werkt het.