Wie overweegt een warmtepomp te laten installeren, krijgt al snel vragen over de elektrische aansluiting. Moet er een aparte groep komen in de groepenkast? Wat kost dat? En maakt het uit of u kiest voor een hybride of een volledig elektrische warmtepomp? In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de aansluiting van een warmtepomp op de groepenkast.
Wat is een aparte groep in de groepenkast?
Een aparte groep is een eigen, afzonderlijk beveiligd circuit voor één specifiek apparaat of een bepaalde ruimte. Elke groep heeft een eigen installatieautomaat of aardlekautomaat die het circuit beschermt tegen overbelasting en kortsluiting. Een aparte groep voorkomt dat een zwaar verbruikend apparaat de rest van de elektrische installatie in huis verstoort.
In een moderne groepenkast vindt u doorgaans meerdere groepen, bijvoorbeeld voor de keuken, de wasmachine en de verlichting per verdieping. Bij een apparaat dat veel stroom trekt, zoals een elektrische oven, een laadpaal of een warmtepomp, is een eigen groep verstandig en vaak ook voorgeschreven. Zo voorkomt u dat andere apparaten uitvallen op het moment dat het zware apparaat volop in bedrijf is.
Voor een volledig elektrische warmtepomp gaat het vaak om een krachtgroep. Dat is een groep die op 3-fase stroom werkt en daardoor meer vermogen aankan dan de standaard 16A-groepen voor stopcontacten en verlichting. Bij een hybride warmtepomp volstaat meestal een gewone 1-fase groep.
Hoeveel stroom verbruikt een hybride warmtepomp?
Een hybride warmtepomp verbruikt over het jaar minder stroom dan een volledig elektrische warmtepomp, omdat hij in koude periodes deels of helemaal terugvalt op een gasketel. Het vermogen dat in folders wordt genoemd, is meestal het verwarmingsvermogen. Het elektrische vermogen dat de warmtepomp daarvoor opneemt, is een stuk lager. Bij normaal gebruik blijft de stroomsterkte doorgaans ruim binnen wat een 16A-groep aankan.
Het precieze verbruik hangt af van de grootte van uw woning, het isolatieniveau, de instellingen en de buitentemperatuur. Bij mild weer doet de warmtepomp het meeste werk. Wanneer het koud wordt, neemt de gasketel een groter deel van de warmtevraag over. Dat wisselende patroon is de reden dat hybride warmtepompen minder zware eisen stellen aan de elektrische installatie dan volledig elektrische systemen. Meer over het jaarverbruik leest u in hoeveel stroom verbruikt een warmtepomp per jaar.
Toch is het verbruik niet verwaarloosbaar. Ook een hybride warmtepomp heeft een stabiele, goed beveiligde stroomaansluiting nodig om veilig en efficiënt te werken.
Heeft u altijd een aparte groep nodig voor een hybride warmtepomp?
In vrijwel alle gevallen wel. Een warmtepomp draait vaak urenlang achter elkaar met een flink vermogen. Deelt hij een groep met andere apparaten, dan is de kans op overbelasting en uitschakelen groot. Een eigen circuit met een geschikte (aardlek)automaat is daarom bij installatie de norm. Fabrikanten schrijven dit ook voor in hun installatievoorschriften.
Meestal gaat het om een 1-fase groep van 16A met een B- of C-karakteristiek, afhankelijk van merk en model. De installateur bepaalt aan de hand van de technische gegevens van de warmtepomp welk type groep precies nodig is.
Of uw groepenkast daar ruimte voor biedt, verschilt per situatie. Zijn er nog vrije posities, dan is het relatief eenvoudig. Is de kast vol, dan moet een installateur de kast uitbreiden of vervangen. Dat brengt extra kosten met zich mee, maar is in de meeste gevallen goed uitvoerbaar. Zie ook de eisen aan de meterkast voor een warmtepomp.
Geldt dit ook als ik al een 3-fase aansluiting heb?
Ook dan is een aparte groep nodig. Heeft uw woning al een 3-fase aansluiting, dan is er wel vaak voldoende capaciteit om zonder grote aanpassingen een extra groep aan te leggen. Een elektricien kan dit snel beoordelen aan de hand van uw huidige belasting en de vrije ruimte in de kast.
Wat kost het om een extra groep te laten aanleggen?
Ter indicatie liggen de kosten voor een extra groep voor een warmtepomp doorgaans tussen ongeveer 150 en 500 euro, afhankelijk van de werkzaamheden. Moet er een nieuwe kabel worden getrokken van de meterkast naar de warmtepomp, dan zijn de kosten hoger dan wanneer er alleen een extra automaat in een bestaande kast wordt geplaatst.
Een aantal factoren bepaalt de uiteindelijke prijs:
- Afstand tussen meterkast en warmtepomp: hoe meer kabel er nodig is, hoe hoger de materiaal- en arbeidskosten.
- Capaciteit van de bestaande groepenkast: is er nog ruimte voor een extra automaat, of moet de kast worden uitgebreid?
- Type aansluiting: woningen met alleen een 1-fase aansluiting hebben soms een uitgebreidere aanpassing nodig.
- Regionale arbeidskosten: uurtarieven van elektriciens verschillen per regio.
Laat de elektrische installatie altijd uitvoeren door een vakkundige, erkende installateur. Werk dat niet voldoet aan de geldende installatievoorschriften is onveilig en kan problemen geven bij uw verzekering of bij een subsidieaanvraag.
Wat is het verschil tussen een hybride en een volledig elektrische warmtepomp?
Het belangrijkste verschil is de energiebron. Een hybride warmtepomp combineert een elektrische warmtepomp met een gasketel. Een volledig elektrische warmtepomp werkt alleen op elektriciteit en vervangt de gasketel helemaal. Een hybride systeem is daarmee een tussenstap richting gasloos wonen. Een volledig elektrisch systeem maakt de woning gasloos. Meer hierover leest u in het verschil tussen een warmtepomp en een hybride warmtepomp.
Voor de aansluiting op de groepenkast betekent dat het volgende:
- Hybride warmtepomp: lagere elektrische belasting, werkt meestal op 1-fase en stelt minder zware eisen aan de groepenkast. U blijft wel afhankelijk van gas.
- Volledig elektrische warmtepomp: hogere elektrische belasting en vaak een 3-fase aansluiting nodig. U bent dan niet meer afhankelijk van gas, en dat heeft doorgaans een positief effect op het energielabel.
Bij een hybride systeem komt in koude periodes een groot deel van de warmte nog uit gas. Een volledig elektrisch systeem verwarmt het hele jaar met de warmtepomp, zodat u geen gas meer verbruikt. Wat dat financieel betekent, hangt af van uw woning, uw verbruik en de energieprijzen.
Heeft een volledig elektrische warmtepomp altijd een 3-fase aansluiting nodig?
Vaak wel, maar niet altijd. Volledig elektrische warmtepompen hebben een hoger aansluitvermogen dan hybride systemen, zeker wanneer er elektrische bijverwarming in zit. Welke aansluiting nodig is, staat in de installatievoorschriften van het toestel. Heeft uw woning alleen een 1-fase aansluiting en is 3-fase nodig, dan volgt een ombouw van de meterkast. Die bestaat doorgaans uit een 4-polige hoofdschakelaar, een extra krachtgroep met een geschikte (aardlek)automaat en een 5-aderige kabel (bijvoorbeeld 5 x 2,5 mm²) van de meterkast naar de warmtepomp. Een 3-fase aansluiting vraagt u aan bij uw netbeheerder, via mijnaansluiting.nl.
Wanneer is een volledig elektrische warmtepomp een betere keuze?
Een volledig elektrische warmtepomp ligt meer voor de hand dan een hybride systeem als uw woning redelijk geïsoleerd is en u helemaal van het gas af wilt. Met een energielabel rond C, HR++-glas en enige isolatie is een volledig elektrische warmtepomp in veel woningen goed toepasbaar. Een installateur beoordeelt dat per woning.
Situaties waarin een volledig elektrische warmtepomp de voorkeur kan hebben:
- Uw woning heeft energielabel C of beter en is redelijk geïsoleerd.
- U wilt definitief stoppen met gas en niet meer afhankelijk zijn van schommelende gasprijzen.
- U wilt zelf opgewekte stroom van zonnepanelen zo veel mogelijk gebruiken voor verwarming en warm water.
- U woont in een stedelijke omgeving of een appartement waar een buitenunit niet mogelijk of niet wenselijk is.
- U wilt uw energielabel verbeteren.
Een hybride warmtepomp kan zinvol zijn als tussenstap, bijvoorbeeld wanneer uw woning nog slecht geïsoleerd is of een volledige overstap op dit moment niet past. Wie naar een gasloos huis wil, komt uiteindelijk uit bij een volledig elektrische oplossing. Hoe de werking en installatie in de praktijk verlopen, leest u op zo werkt het.
De elektrische aansluiting bij de EGO
De EGO 7 kW is een volledig elektrische, gasloze warmtepomp zonder buitenunit. Hij vervangt de cv-ketel en staat binnen, meestal op de plek van die ketel, met een thermische batterij van 265 liter ernaast. Hij verzorgt zowel de verwarming als het warme tapwater.
- Geen buitenunit: geschikt voor rijwoningen, appartementen en andere woningen waar een buitenunit niet mogelijk of niet gewenst is.
- Aansluiting beoordeeld bij de schouw: tijdens de schouw wordt bekeken welke elektrische aanpassingen in uw meterkast nodig zijn.
- Installatie in één dag: bij een geschikte woning wordt de EGO in één dag geïnstalleerd.
Voor de actuele prijs en de mogelijkheden voor subsidie verwijzen we naar prijs en subsidie.