Miljoenen Nederlanders verwarmen hun woning nog altijd op aardgas. Tegelijk gaat de energietransitie door, en veel mensen vragen zich af hoe lang dat eigenlijk nog mag. Komt er een verbod, wat zijn de alternatieven en is het verstandig om nu al over te stappen? In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over verwarmen op gas, het afbouwen van aardgas in Nederland en de overstap naar verwarmen zonder gas.
Hoe lang mag u nog met gas verwarmen in Nederland?
Er is op dit moment geen wettelijk verbod op verwarmen op gas in bestaande woningen. Huiseigenaren mogen hun cv-ketel voorlopig gewoon blijven gebruiken. Voor bestaande woningen richt de overheid zich op het stimuleren en subsidiëren van verduurzaming, niet op een verplicht verbod op korte termijn.
Voor nieuwbouw geldt al langer een ander beleid. Sinds juli 2018 worden nieuwe woningen in principe niet meer aangesloten op het gasnet. Voor bestaande woningen is de aanpak anders. Gemeenten werken aan plannen waarin buurten stap voor stap van het gas afgaan. Concrete, verplichte deadlines voor individuele huiseigenaren zijn er nog niet.
De druk om van het gas af te gaan neemt wel toe. Gasprijzen schommelen en de belasting op aardgas is de afgelopen jaren gestegen. Subsidies voor alternatieven zoals warmtepompen zijn beschikbaar, maar worden jaarlijks bijgesteld. Wie wacht, weet dus niet onder welke voorwaarden hij later overstapt.
Wanneer wordt verwarmen op gas verboden voor bestaande woningen?
Er is geen vastgestelde datum waarop verwarmen op gas in bestaande woningen verboden wordt. Er is geen landelijk uitfaseringsplan met een harde einddatum voor individuele huiseigenaren. Gemeenten hebben een transitievisie warmte opgesteld en werken die per wijk verder uit. De uitvoering daarvan loopt nog vele jaren door.
De Klimaatwet en het Klimaatakkoord bevatten doelen voor CO2-reductie. Die vertalen zich niet in een direct verbod op cv-ketels voor particulieren. Gemeenten kunnen wel besluiten dat een wijk van het gasnet wordt afgekoppeld als onderdeel van een collectief warmteproject. In dat geval krijgen bewoners ruim van tevoren bericht en worden alternatieven aangeboden.
Het is verstandig om rekening te houden met een geleidelijke afbouw. De Europese regelgeving voor gebouwen stuurt aan op het uitfaseren van verwarmingsketels op fossiele brandstoffen richting 2040. Wie nu een nieuwe cv-ketel op gas koopt, koopt daarom mogelijk zijn laatste.
Wat zijn de alternatieven voor een cv-ketel op gas?
De meest voorkomende alternatieven voor een cv-ketel op gas zijn de warmtepomp, stadsverwarming en een hybride systeem. Voor een individuele woning is een volledig elektrische warmtepomp de optie waarmee u helemaal van het gas af bent.
- Lucht-water warmtepomp: haalt warmte uit de buitenlucht en gebruikt die voor verwarming en warm water. Hiervoor is een buitenunit nodig. Dit type is geschikt voor veel woningen.
- Full-electric warmtepomp zonder buitenunit: alle techniek staat binnen. Dit is geschikt voor appartementen, rijtjeswoningen en stedelijke woningen waar een buitenunit niet mogelijk of niet gewenst is. Meer hierover leest u in full-electric warmtepomp zonder buitenunit.
- Hybride warmtepomp: combineert een warmtepomp met een cv-ketel. Zo bespaart u doorgaans ongeveer de helft of meer van het gas voor ruimteverwarming, maar u bent niet gasloos. Zie ook is een hybride warmtepomp nog rendabel?
- Bodem-water warmtepomp: haalt warmte uit de grond via leidingen. Het rendement is hoog, maar de installatie is duur en vraagt ruimte.
- Stadsverwarming: collectieve warmtelevering via een warmtenet. Dit is niet overal beschikbaar en hangt af van gemeentelijk beleid. Lees ook is een warmtepomp goedkoper dan stadsverwarming?
- Elektrische infraroodverwarming: eenvoudig te installeren, maar minder efficiënt dan een warmtepomp als de woning veel warmte vraagt.
Voor veel Nederlandse rijtjeswoningen en appartementen is een full-electric warmtepomp de meest complete vervanging van de cv-ketel. U bent gasloos, de warmtepomp kan vaak met bestaande radiatoren werken en het rendement ligt ruim boven dat van een gasketel.
Is een warmtepomp geschikt als vervanging voor uw cv-ketel?
In veel gevallen kan een moderne warmtepomp de cv-ketel volledig vervangen. Heeft de woning energielabel C of beter, HR++ glas en enige isolatie? Dan kan een warmtepomp de verwarming en het warme water vaak helemaal overnemen, ook met bestaande radiatoren.
Een veelgehoord misverstand is dat een warmtepomp alleen werkt met vloerverwarming. Veel warmtepompen werken ook goed met radiatoren, zeker als de woning redelijk geïsoleerd is en de radiatoren voldoende groot zijn. Hoe warm het water wordt, leest u in hoe warm wordt het water van een warmtepomp?
Een woning voldoet bij voorkeur aan deze voorwaarden:
- energielabel C of beter, of u bent bereid basisisolatie aan te brengen;
- HR++ glas of beter;
- enige dak-, gevel- of vloerisolatie;
- een elektrische aansluiting die geschikt is, of u bent bereid de meterkast aan te passen (zie de eisen aan de meterkast).
Is uw woning minder goed geïsoleerd? Lees dan is een warmtepomp geschikt voor een slecht geïsoleerde woning? Sommige warmtepompen kunnen in de zomer ook koelen, wat een cv-ketel niet kan (zie kan een warmtepomp ook koelen?). Met zonnepanelen wekt u bovendien een deel van de stroom voor de warmtepomp zelf op.
Hoeveel kost het om over te stappen van gas naar een warmtepomp?
De kosten van de overstap hangen af van het type warmtepomp, de installatie en eventuele aanpassingen aan de meterkast of de isolatie. Via de ISDE-subsidie van de overheid krijgt u een deel van de aanschafkosten terug als de warmtepomp op de apparatenlijst van RVO staat. Het subsidiebedrag verschilt per apparaat en wordt jaarlijks vastgesteld. Meer hierover leest u in subsidie warmtepomp.
Wat u jaarlijks bespaart, hangt vooral af van uw huidige gasverbruik, de isolatie van uw woning en uw energietarieven. Hoe hoger uw gasverbruik, hoe meer een warmtepomp doorgaans oplevert. Zie vanaf welk gasverbruik is een warmtepomp financieel interessant? Voor de prijs van de EGO kijkt u bij prijs en subsidie.
Kunt u de investering niet in één keer betalen? Dan kunt u terecht bij het Nationaal Warmtefonds. Dit initiatief van de overheid biedt leningen voor isolatie en warmtepompen. Huishoudens met een lager inkomen kunnen daar onder voorwaarden rentevrij lenen. Kijk voor de actuele voorwaarden op warmtefonds.nl.
Een warmtepomp kan ook het energielabel van uw woning verbeteren. Dat kan gunstig zijn voor de woningwaarde. Meer hierover leest u in verhoogt een warmtepomp de woningwaarde?
Wanneer is het verstandig om nu al van het gas af te gaan?
Overstappen ligt voor de hand als uw cv-ketel aan vervanging toe is, als uw woning voldoende geïsoleerd is of als u gebruik wilt maken van de huidige subsidies. Wie wacht op een verplichting, weet niet onder welke voorwaarden hij later overstapt.
In deze situaties is het verstandig om de overstap nu te overwegen:
- uw cv-ketel is al flink op leeftijd en vraagt steeds vaker om onderhoud of reparaties;
- uw woning heeft energielabel C of beter en voldoende isolatie;
- u overweegt zonnepanelen en wilt die combineren met een warmtepomp;
- u wilt uw woning verkopen en het energielabel verbeteren;
- u wilt minder afhankelijk zijn van schommelende gasprijzen.
De ISDE-subsidie wordt jaarlijks bijgesteld. Er is geen garantie dat de voorwaarden de komende jaren gelijk blijven. Kijk voor de actuele regeling op rvo.nl.
Een warmtepomp gaat doorgaans 15 tot 20 jaar mee. Wie nu overstapt, kiest voor een systeem dat een groot deel van de energietransitie meegaat, zonder dat er halverwege opnieuw een grote investering nodig is.
Hoe EGO helpt bij de overstap van gas naar elektrisch verwarmen
EGO ontwikkelt een warmtepomp voor woningen waar een buitenunit niet gewenst of niet mogelijk is, zoals rijtjeswoningen en appartementen. De nieuwe EGO 7 kW vervangt de cv-ketel volledig en staat helemaal binnen.
- Volledig gasloos: de EGO is full electric en verzorgt zowel de verwarming als het warme tapwater. Drie back-upheaters van 3 kW springen alleen bij als dat nodig is.
- Geen buitenunit: de EGO staat meestal op de plek van de cv-ketel, met een thermische batterij van 265 liter ernaast. Hij gebruikt binnenlucht en het bestaande rookgaskanaal van de cv-ketel, aangevuld met één extra luchtkanaal. Er komt geen kast aan de gevel of in de tuin.
- Voor woningen tot ongeveer 160 m²: met radiatoren, vloerverwarming of een combinatie. Of de EGO in uw woning past, blijkt bij de schouw.
- Installatie in één dag: bij een geschikte woning is de EGO in één dag geïnstalleerd. Lees meer op zo werkt het.
- Efficiënt: de COP is 5,0 bij A7/W35. Dit is een ontwerpwaarde, die definitief wordt na de typekeuring.
- Garantie: 5 jaar op de hoofdonderdelen, zoals de compressor, de warmtewisselaars en het koudemiddelcircuit, en 2 jaar op de rest.
De nieuwe EGO is beschikbaar vanaf eind 2026. De installaties zijn gepland in januari, februari of maart 2027. Voor de prijs en de subsidie kijkt u bij prijs en subsidie.