Ja, een warmtepomp kan automatisch draaien op momenten dat de stroomprijs laag is. Dat werkt via een combinatie van een dynamisch energiecontract, een slimme meter en de ingebouwde of externe sturing van uw warmtepomp. Het systeem vergelijkt actuele stroomprijzen met ingestelde drempelwaarden en schakelt de warmtepomp in op de voordeligste momenten van de dag. In dit artikel beantwoorden we de meestgestelde vragen over slimme sturing en dynamische tarieven, en wat u daar in de praktijk aan heeft.
Hoe weet een warmtepomp wanneer de stroomprijs laag is?
Een warmtepomp weet wanneer de stroomprijs laag is doordat hij via een koppeling met uw energiecontract of een slim energiemanagementsysteem toegang krijgt tot actuele marktprijzen. Die prijzen worden doorgaans per uur vastgesteld op basis van de groothandelsmarkt (EPEX SPOT). Het systeem vergelijkt die prijzen met een ingestelde drempelwaarde en start de warmtepomp automatisch tijdens de goedkoopste uren.
In de praktijk verloopt dit via drie lagen. Uw slimme meter leest het verbruik uit. Uw energieleverancier koppelt de dynamische uurtarieven aan uw account. De warmtepomp of het energiemanagementsysteem (EMS) gebruikt die informatie om het verwarmingsschema aan te passen. Sommige warmtepompen hebben deze logica ingebouwd. Bij andere gebruikt u een extern apparaat of een app die de sturing overneemt.
De stroomprijs op de groothandelsmarkt schommelt sterk. Op momenten met veel zon- en windstroom en in de nacht is stroom vaak goedkoper, terwijl de prijs in de ochtend en vroege avond meestal piekt. Een slim gestuurde warmtepomp benut die goedkope uren om het buffervat op te laden of de woning voor te verwarmen. Daardoor hoeft hij tijdens dure uren minder te draaien.
Wat is het verschil tussen een dynamisch tarief en een vast tarief voor een warmtepomp?
Bij een vast tarief betaalt u altijd dezelfde prijs per kWh, ongeacht het tijdstip. Bij een dynamisch tarief varieert de prijs per uur op basis van de energiemarkt. Voor een warmtepomp kan dat verschil groot zijn. Met een dynamisch tarief kunt u de warmtepomp gericht inzetten op de goedkoopste uren en zo minder betalen voor dezelfde hoeveelheid warmte.
Voordelen van een dynamisch tarief
Met een dynamisch stroomtarief betaalt u op goedkope uren minder per kWh dan bij een vast tarief. Bij een groot aanbod van zon- en windstroom kan de marktprijs zelfs negatief worden. Omdat energiebelasting en btw meestal blijven gelden, betaalt u op zulke momenten vaak nog wel iets, maar wel weinig. Een warmtepomp die dan draait, profiteert daar direct van.
Nadelen en aandachtspunten
Een dynamisch tarief brengt ook onzekerheid mee. In periodes van schaarste of koud weer kunnen de prijzen flink stijgen. Wie geen slimme sturing heeft ingesteld, kan daardoor juist meer betalen. Het is daarom belangrijk om de warmtepomp goed in te stellen of te koppelen aan een systeem dat automatisch de goedkoopste momenten kiest.
Welke instellingen zijn nodig om automatisch op lage stroomtarieven te sturen?
Om een warmtepomp automatisch op lage stroomtarieven te laten draaien, heeft u minimaal drie dingen nodig: een dynamisch energiecontract, een slimme meter met P1-poort en een warmtepomp met tijdschema- of prijssturing. Afhankelijk van het systeem voegt u daar een energiemanagementsysteem of app aan toe. Die legt de koppeling tussen de marktprijzen en het verwarmingsschema.
De basisinstelling is een prijsdrempel. Boven die prijs draait de warmtepomp zo weinig mogelijk, daaronder draait hij om de woning en het buffervat op te warmen. Uitgebreidere systemen maken een dagelijks schema op basis van de verwachte prijzen voor de komende 24 uur en passen het verwarmingspatroon daarop aan.
Praktische stappen op een rij:
- Sluit een dynamisch energiecontract af bij een leverancier die uurtarieven biedt.
- Controleer of uw slimme meter een P1-poort heeft voor uitlezing.
- Koppel een energiemanagementsysteem of gebruik de app van uw warmtepomp.
- Stel een prijsdrempel in waaronder de warmtepomp automatisch opstart.
- Zorg dat het buffervat groot genoeg is om warmte op te slaan voor gebruik tijdens dure uren.
Het buffervat speelt hierbij een belangrijke rol. Het werkt als een thermische batterij: goedkope stroom wordt omgezet in warmte en opgeslagen, zodat de woning ook tijdens dure uren comfortabel blijft zonder dat de warmtepomp volop hoeft te draaien. Meer praktische tips leest u in Hoe laat u een warmtepomp draaien op goedkope stroomuren?
Hoeveel kunt u besparen door een warmtepomp op dynamische prijzen te laten draaien?
De besparing hangt af van uw verbruik, de prijsschommelingen op de markt en hoe goed de sturing is ingesteld. Een vast percentage is daarom niet te geven.
De besparing ontstaat op twee manieren. Ten eerste draait de warmtepomp vaker op momenten dat stroom goedkoop is, waardoor de gemiddelde prijs per kWh daalt. Ten tweede wordt het buffervat in goedkope uren opgeladen, zodat de warmtepomp tijdens dure uren minder hoeft te draaien. Bijkomend voordeel is dat de warmtepomp langer achter elkaar kan draaien en minder vaak aan en uit schakelt.
Omdat de marktprijzen per jaar sterk kunnen verschillen, is de exacte besparing moeilijk te voorspellen. Als vuistregel geldt: hoe groter het verschil tussen goedkope en dure uren, hoe groter de mogelijke besparing.
Werkt slimme sturing ook zonder zonnepanelen?
Ja, slimme sturing op dynamische stroomtarieven werkt ook zonder zonnepanelen. De sturing is gebaseerd op de prijzen van het stroomnet, niet op eigen opwek. Uw warmtepomp draait dan op de goedkoopste uren van het net, ongeacht of u zelf stroom opwekt.
Zonnepanelen kunnen het voordeel wel vergroten. Met zonnepanelen en slimme sturing kan de warmtepomp overdag draaien op zelf opgewekte stroom en op andere momenten op goedkope netstroom. Dat geeft de meeste flexibiliteit. Meer hierover leest u in Hoeveel zonnepanelen heeft u nodig voor een warmtepomp?
Slimme sturing is ook interessant als u geen dak heeft dat geschikt is voor zonnepanelen, bijvoorbeeld in een appartement of een woning met een gedeeld dak. Met een dynamisch tarief kunt u toch profiteren van de uren waarop er veel duurzame stroom op het net is.
De EGO en slimme sturing
De EGO 7 kW is een volledig elektrische warmtepomp zonder buitenunit. Naast de warmtepomp staat een thermische batterij van 265 liter. Daarin wordt warmte opgeslagen, zodat de warmtepomp niet precies op het moment van de warmtevraag hoeft te draaien. Dat sluit goed aan bij het idee achter sturen op goedkope stroomuren.
- Thermische batterij (buffervat) van 265 liter, liggend of staand opgesteld
- Elke nieuwe EGO is verbonden met de EGO-cloud
- Bediening via app, thermostaat en display
- COP van 5,0 bij A7/W35 (ontwerpwaarde, definitief na de typekeuring)
- Geen buitenunit: de EGO staat binnen, meestal op de plek van de cv-ketel
Hoe de bediening werkt en welke specificaties de EGO heeft, leest u op zo werkt het. Meer over bediening op afstand vindt u in Kan een warmtepomp worden aangestuurd via een app?