Geluid is een van de meest genoemde bezwaren als mensen nadenken over een warmtepomp. Dat is begrijpelijk, want niemand wil een lawaaierige installatie in of aan het huis. Maar klopt dit beeld wel? In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over geluid en warmtepompen, zodat u een eerlijk en volledig beeld krijgt.
Maakt een warmtepomp veel geluid?
Een warmtepomp maakt geluid, maar in de meeste gevallen is dat vergelijkbaar met het achtergrondgeluid van een koelkast of airco. De meeste moderne warmtepompen produceren tussen de 40 en 60 dB(A) op een afstand van drie meter. Ter vergelijking: een gewoon gesprek is ongeveer 60 dB(A). Bij een goed geplaatst systeem is zelden sprake van echt storend lawaai.
Hoeveel geluid een warmtepomp maakt, hangt sterk af van het type systeem, de plaatsing en de omstandigheden waaronder het draait. Warmtepompen met een buitenunit zijn over het algemeen hoorbaar aan de gevel. Ze kunnen bij buren of omwonenden overlast geven, zeker als de unit vlak bij een slaapkamerraam of schutting staat. Systemen die volledig binnenshuis zijn geplaatst, geven veel minder hoorbaar geluid naar buiten af.
Het geluid van een warmtepomp is dus geen zwart-witverhaal. Het is eerder een kwestie van welk type u kiest, hoe het wordt geïnstalleerd en waar het wordt geplaatst.
Waar komt het geluid van een warmtepomp vandaan?
Het geluid van een warmtepomp komt uit drie bronnen: de compressor, de ventilator en de waterpomp.
- Compressor: dit is veruit de grootste geluidsbron. De compressor comprimeert het koudemiddel om warmte op te wekken en maakt daarbij een zoemend of gonzend geluid.
- Ventilator: de ventilator zorgt voor luchtdoorvoer en kan bij hogere snelheden merkbaar zijn.
- Waterpomp: de waterpomp pompt het verwarmde water door de radiatoren of vloerverwarming. Hij maakt een zacht, stromend geluid dat binnenshuis nauwelijks hoorbaar is, vergelijkbaar met een traditionele cv-ketel.
Bij warmtepompen met een buitenunit staan zowel de compressor als de ventilator buiten. Het geluid wordt daardoor direct naar de omgeving uitgestraald, ook naar de tuin, de straat en nabijgelegen woningen. Bij vorst draaien zulke systemen bovendien op een hogere capaciteit en zijn ze luider dan bij mildere temperaturen.
Is een warmtepomp zonder buitenunit stiller?
Ja, een warmtepomp zonder buitenunit is naar buiten toe aanzienlijk stiller. Omdat alle techniek binnenshuis staat, hangt er geen ventilator aan de gevel en staat er geen zoemende compressor naast het slaapkamerraam van de buren. Omdat er geen buitenunit is, gelden er ook geen vergunning en geen geluidsregels voor een buitenunit.
Dit is een van de belangrijkste praktische voordelen van een binnenopgesteld systeem, zeker in stedelijke gebieden waar woningen dicht op elkaar staan. Bij appartementen, rijtjeswoningen en monumentale panden is een buitenunit vaak niet mogelijk of niet wenselijk. Een systeem zonder buitenunit is daar vaak de meest realistische optie. Meer hierover leest u in Kan een warmtepomp ook binnen geplaatst worden?
Binnenshuis is het geluid van zo'n systeem wel aanwezig, maar het blijft beperkt. Het is vergelijkbaar met het achtergrondgeluid van een ventilatie-installatie of koelkast. Wie gewend is aan een cv-ketel die regelmatig aanslaat, zal het verschil nauwelijks als nadeel ervaren.
Wilt u weten hoe een volledig binnenopgesteld systeem in de praktijk werkt? Lees dan hoe de EGO werkt en wordt geïnstalleerd.
Hoeveel geluid maakt een warmtepomp binnenshuis?
Een warmtepomp die volledig binnenshuis staat, produceert doorgaans rond de 40 dB(A). Dat is vergelijkbaar met een rustige kantooromgeving of een zacht stromende kraan. In een technische ruimte, bijkeuken of hal is dit geluid in de rest van de woning nauwelijks merkbaar.
Hoe u het geluid ervaart, hangt af van een aantal factoren:
- Plaatsing: een warmtepomp in een afgesloten technische ruimte of berging is veel minder hoorbaar dan een systeem in een open woonruimte.
- Vloer en wanden: trillingen kunnen via de constructie worden overgedragen. Een antitrillingmat onder het systeem vermindert dit aanzienlijk.
- Bedrijfsmodus: bij piekbelasting, zoals intensief warmwatergebruik of strenge kou, kan het geluid iets toenemen.
- Nachtmodus: veel moderne systemen hebben een nachtmodus die het vermogen beperkt en daarmee ook het geluid.
In de praktijk wennen de meeste bewoners snel aan het zachte achtergrondgeluid van een binnensysteem, net zoals aan het geluid van een koelkast in de keuken.
Wanneer is het geluid van een warmtepomp een probleem?
Het geluid van een warmtepomp wordt vooral een probleem als de plaatsing niet goed is doordacht. Geluidsoverlast ontstaat het vaakst in deze situaties:
- een buitenunit staat direct naast een slaapkamerraam of schutting;
- een systeem staat op een harde vloer zonder trillingsdemping;
- de installatie staat in een ruimte met dunne wanden die het geluid doorgeven aan de woonvertrekken.
Voor buitenunits gelden in Nederland bovendien geluidsregels. Die volgen uit de Omgevingswet, met regels in het Besluit activiteiten leefomgeving en in het omgevingsplan van de gemeente. Produceert een buitenunit meer geluid dan is toegestaan, dan kan de gemeente handhaven. Dit speelt vooral in dichtbebouwde gebieden waar woningen vlak naast elkaar staan. Lees ook Is het geluid van een warmtepomp overlast voor de buren? en Wat te doen bij overlast warmtepomp buren?
Geluidsoverlast van een binnensysteem komt minder vaak voor. Het kan wel optreden als het systeem trillingen doorgeeft aan de constructie, of als het staat in een ruimte die grenst aan een slaapkamer. In die gevallen bieden een goede installatie en eventueel extra trillingsisolatie de oplossing.
Hoe vermindert u geluidsoverlast van een warmtepomp?
De meest effectieve maatregelen zijn een systeem zonder buitenunit, een antitrillingmat onder de installatie, een nachtmodus en plaatsing in een afgesloten technische ruimte. Met deze maatregelen is het geluid van een warmtepomp in de meeste woningen nauwelijks merkbaar.
Concrete tips:
- Kies een binnenopgesteld systeem: zonder buitenunit is er geen geluid aan de gevel.
- Gebruik een antitrillingmat: zo worden trillingen van de compressor niet overgedragen aan de vloer of wanden.
- Gebruik de nachtmodus als uw systeem die heeft: op een lager vermogen draait de warmtepomp merkbaar stiller.
- Kies de juiste locatie: plaats het systeem bij voorkeur in een bijkeuken, technische ruimte of gang, en niet direct naast een slaapkamer.
- Laat het vakkundig installeren: een goede installateur houdt rekening met trillingsgeleiding en zorgt voor een stabiele, goed bevestigde opstelling.
Wilt u weten wat een warmtepomp in de praktijk kost? Lees dan Wat kost een warmtepomp? Voor de EGO vindt u de actuele gegevens bij prijs en subsidie.
Hoe de EGO met geluid omgaat
De EGO 7 kW is een volledig elektrische warmtepomp zonder buitenunit. Alle techniek staat binnen, meestal op de plek van de cv-ketel, met een thermische batterij van 265 liter ernaast. Voor de lucht gebruikt de EGO het bestaande rookgaskanaal van de cv-ketel naar het dak, aangevuld met één extra luchtkanaal. Er komt dus geen kast aan de gevel of in de tuin.
- Een geluidsniveau van 40 dB(A). Dit is een ontwerpwaarde, die definitief wordt na de typekeuring.
- Geen buitenunit, dus geen ventilatorgeluid aan de gevel en geen vergunning of geluidsregels voor een buitenunit.
- Bij een geschikte woning is de installatie in één dag klaar.
- Geschikt voor woningen tot ongeveer 160 m² met radiatoren, vloerverwarming of een combinatie. Of de EGO in uw woning past, blijkt bij de schouw.