Een rijksmonument verduurzamen is een bijzondere uitdaging. Je wilt je woning toekomstbestendig maken, maar tegelijkertijd gelden er strikte regels om het historische karakter te bewaren. Gelukkig zijn er in 2026 meerdere subsidies beschikbaar die je helpen om ook in een monumentaal pand over te stappen op duurzame verwarming. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de subsidie voor een warmtepomp in een rijksmonument, zodat je precies weet waar je aan toe bent.
Wat is de subsidie voor een warmtepomp in een rijksmonument?
Voor een warmtepomp in een rijksmonument kun je in 2026 aanspraak maken op de ISDE-subsidie (Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing). De hoogte van de subsidie hangt af van het type warmtepomp dat je installeert. Voor een full-electric warmtepomp zonder buitenunit bedraagt de ISDE-subsidie doorgaans rond de 1.900 euro per warmtepomp, mits het systeem voldoet aan de technische eisen van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).
Naast de ISDE bestaat er ook de Subsidieregeling Instandhouding Monumenten (Sim), die speciaal bedoeld is voor eigenaren van rijksmonumenten. De Sim vergoedt een deel van de onderhouds- en restauratiekosten, maar is niet specifiek gericht op warmtepompen. Toch kan verduurzaming onder bepaalde voorwaarden als onderdeel van een bredere restauratie worden meegenomen.
Verder biedt het Nationaal Warmtefonds leningen aan tegen gunstige voorwaarden voor eigenaren van woningen, ook monumenten. Dit is geen subsidie in de traditionele zin, maar verlaagt wel de drempel om te investeren in een warmtepomp.
Welke subsidies zijn beschikbaar voor rijksmonumenten?
Voor rijksmonumenten zijn er in 2026 drie relevante financieringsmogelijkheden voor een warmtepomp. De ISDE-subsidie is de belangrijkste directe subsidie voor de aanschaf van een warmtepomp. De Sim-subsidie ondersteunt bredere restauratiewerkzaamheden. Het Nationaal Warmtefonds biedt laagrentende leningen als aanvulling op subsidies.
Een overzicht van de beschikbare regelingen:
- ISDE-subsidie: Beschikbaar voor eigenaren van bestaande woningen die een warmtepomp aanschaffen met een geldige meldcode van de RVO. De subsidie wordt per warmtepomp berekend en is ook van toepassing op rijksmonumenten, mits je eigenaar bent en het je hoofdverblijf is.
- Subsidieregeling Instandhouding Monumenten (Sim): Jaarlijks aan te vragen bij de RVO, gericht op het in stand houden van rijksmonumenten. Verduurzamingsmaatregelen die passen binnen de restauratie kunnen hiervoor in aanmerking komen.
- Nationaal Warmtefonds: Verstrekt leningen voor verduurzaming, ook aan eigenaren van monumenten. Dit is een interessante optie als de investeringskosten hoog zijn en je de kosten wilt spreiden.
- Gemeentelijke regelingen: Sommige gemeenten bieden aanvullende subsidies voor verduurzaming van monumenten. Raadpleeg de website van jouw gemeente voor actuele mogelijkheden.
Het is verstandig om de ISDE-subsidie te combineren met andere regelingen waar mogelijk. Zo maximaliseer je het financiële voordeel van je investering in duurzame verwarming.
Hoeveel subsidie krijg je voor een warmtepomp in een rijksmonument?
Via de ISDE ontvang je voor een full-electric warmtepomp in een rijksmonument in 2026 gemiddeld circa 1.900 euro per warmtepomp. Heb je een grotere woning en kies je voor een cascade-opstelling met twee warmtepompen, dan loopt de totale ISDE-subsidie op tot circa 3.800 euro, omdat de subsidie per warmtepomp wordt berekend.
De exacte hoogte van de ISDE-subsidie is afhankelijk van het type warmtepomp:
- Lucht-water warmtepomp (met buitenunit): Subsidie varieert per model en vermogen.
- Full-electric warmtepomp zonder buitenunit: Valt ook onder de ISDE-regeling mits de warmtepomp een geldige meldcode heeft bij de RVO.
- Bodem-water warmtepomp: Hogere subsidie vanwege het hogere rendement, maar ook hogere installatiekosten.
Voor rijksmonumenten geldt geen aparte, hogere ISDE-subsidie dan voor reguliere woningen. De subsidie is gelijk, maar de voordelen van een warmtepomp zonder buitenunit zijn voor monumenten extra groot, omdat je geen zichtbare installatie aan de gevel hoeft te plaatsen. Meer informatie over de besparing en financiële voordelen van een warmtepomp vind je op onze website.
Mag je een warmtepomp plaatsen in een rijksmonument?
Ja, het is toegestaan om een warmtepomp te plaatsen in een rijksmonument, maar er gelden wel aanvullende regels. Voor een warmtepomp zonder buitenunit is de kans het grootst dat je geen omgevingsvergunning nodig hebt, omdat er niets aan de buitenkant van het pand wordt gewijzigd. Een warmtepomp met buitenunit vereist vrijwel altijd een vergunning bij een rijksmonument.
De Erfgoedwet bepaalt dat je voor elke wijziging aan een rijksmonument een omgevingsvergunning nodig hebt als die wijziging invloed heeft op de monumentale waarden. Concreet betekent dit:
- Een buitenunit aan de gevel of op het dak is doorgaans niet toegestaan zonder vergunning, en een vergunning wordt vaak geweigerd vanwege de aantasting van het straatbeeld.
- Een warmtepomp die volledig binnenshuis wordt geplaatst en alleen via kleine leidingdoorvoeren met de buitenlucht verbonden is, valt in veel gevallen buiten de vergunningplicht.
- Overleg altijd met de gemeente en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) voordat je een installatie plant.
Dit is precies waarom een plug-and-play warmtepomp zonder buitenunit zo goed past bij monumentale panden. Er is geen zichtbare installatie aan de buitenzijde, waardoor het historische karakter van het pand volledig intact blijft.
Hoe vraag je subsidie aan voor een warmtepomp in een rijksmonument?
De ISDE-subsidie voor een warmtepomp in een rijksmonument vraag je aan via de website van de RVO (rvo.nl). Je hebt hiervoor DigiD nodig. De aanvraag dien je in nadat de warmtepomp is geïnstalleerd, maar binnen drie maanden na de installatiedatum. Wacht dus niet te lang met de aanvraag.
Stap voor stap ziet het proces er als volgt uit:
- Controleer of je warmtepomp in aanmerking komt: De warmtepomp moet een geldige meldcode hebben bij de RVO. Vraag dit na bij je installateur of leverancier.
- Laat de warmtepomp installeren: De installatie moet worden uitgevoerd door een erkend installatiebedrijf.
- Bewaar alle documenten: Bewaar de factuur, het installatiecertificaat en de meldcode van de warmtepomp.
- Dien de aanvraag in via rvo.nl: Log in met DigiD en volg de stappen in het aanvraagformulier. Je hebt de meldcode, de factuur en je BSN nodig.
- Ontvang de subsidie: Na goedkeuring wordt het bedrag op je rekening gestort.
Wil je ook de Sim-subsidie aanvragen, dan verloopt dat via een apart aanvraagproces bij de RVO, meestal aan het begin van het jaar. Informeer tijdig naar de openstellingsperiode, want die is beperkt.
Wat zijn de voorwaarden voor warmtepomp subsidie in een monument?
Om in aanmerking te komen voor de ISDE-subsidie voor een warmtepomp in een rijksmonument, moet je voldoen aan drie basisvoorwaarden: je bent eigenaar van de woning, het is een bestaande woning (geen nieuwbouw), en het is je hoofdverblijf. Daarnaast moet de warmtepomp zelf voldoen aan de technische eisen van de RVO.
De technische eisen aan de warmtepomp zijn:
- De warmtepomp moet een geldige meldcode hebben die is opgenomen in de ISDE-meldcodelijst van de RVO.
- Het systeem moet nieuw zijn (geen gebruikte of gereviseerde apparatuur).
- De warmtepomp moet voldoen aan de minimale energieprestatie-eisen zoals vastgesteld door de RVO.
Voor rijksmonumenten gelden dezelfde basisvoorwaarden als voor andere bestaande woningen. Er zijn geen aanvullende uitzonderingen die je uitsluiten van de ISDE enkel omdat het om een monument gaat. Wel is het verstandig om vooraf te controleren of de gekozen warmtepomp technisch geschikt is voor jouw specifieke woning, zeker als het gaat om een ouder pand met bestaande radiatoren of bijzondere bouwkundige eigenschappen.
Een warmtepomp die hoge aanvoertemperaturen kan leveren, zoals systemen die tot 75 graden Celsius halen, is bij uitstek geschikt voor monumenten met oudere verwarmingssystemen. Zo hoef je de bestaande radiatoren niet te vervangen, wat zowel kosten bespaart als de monumentale waarde van het interieur intact houdt.
Hoe EGO helpt bij verduurzaming van jouw rijksmonument
Een warmtepomp plaatsen in een rijksmonument vraagt om een systeem dat geen sporen nalaat aan de buitenkant van het pand. Precies daar biedt de EGO warmtepomp een unieke oplossing. Wij ontwikkelden een full-electric warmtepomp die volledig binnenshuis wordt geplaatst, zonder buitenunit. Dit maakt ons systeem bij uitstek geschikt voor monumentale panden waar een zichtbare buitenunit niet is toegestaan of gewenst.
Wat de EGO warmtepomp concreet biedt voor eigenaren van een rijksmonument:
- Geen buitenunit: Geen aantasting van de monumentale gevel, geen vergunningproblemen door externe installaties.
- Aanvoertemperaturen tot 75 graden Celsius: Geschikt voor bestaande, oudere radiatoren zonder dat je het verwarmingssysteem hoeft aan te passen.
- Installatie in één dag: Minimale overlast voor jou en je omgeving.
- ISDE-meldcode: De EGO warmtepomp heeft meldcode KA29656 en is daarmee volledig subsidiabel via de ISDE-regeling.
- Cascade-opstelling voor grotere panden: Voor monumenten groter dan circa 140 m² werken twee EGO-warmtepompen samen, met een gecombineerd vermogen van 8,2 kW.
Ben je eigenaar van een rijksmonument en wil je weten of de EGO warmtepomp geschikt is voor jouw situatie? Bekijk de EGO warmtepomp configuratie of vraag direct een vrijblijvende offerte aan. Heb je specifieke vragen over jouw monument? Neem contact met ons op, dan denken we graag met je mee.
