Veel mensen die nadenken over het verduurzamen van hun woning, vragen zich af of ze bij de overstap naar een warmtepomp alles moeten vervangen. De leidingen, de radiatoren, het hele systeem: moet dat allemaal nieuw? Het goede nieuws is dat warmtepompen in de meeste bestaande woningen uitstekend samenwerken met wat er al ligt. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de installatie van warmtepompen in bestaande woningen.
Of je nu in een rijtjeswoning woont, een appartement hebt of gewoon wilt weten wat er praktisch komt kijken bij de overstap: hieronder vind je directe, concrete antwoorden op de vragen die er écht toe doen.
Kun je bestaande leidingen gebruiken bij een warmtepomp?
Ja, in de meeste gevallen kun je de bestaande leidingen gewoon blijven gebruiken bij de installatie van een warmtepomp. De warmtepomp wordt aangesloten op het bestaande verwarmingscircuit via de aanvoer- en retourleiding. Zolang de leidingen in goede staat zijn en geen ernstige kalkafzetting of corrosie vertonen, hoef je ze niet te vervangen.
Wel is het verstandig om het systeem vooraf goed door te spoelen. Na jaren van gebruik kunnen leidingen slib en vuil bevatten, wat de efficiëntie van een warmtepomp negatief beïnvloedt. Een installateur controleert dit standaard voorafgaand aan de installatie en spoelt het systeem zo nodig door.
Een belangrijk voordeel van moderne warmtepompen is dat ze hoge aanvoertemperaturen kunnen bereiken. Systemen die werken met het koudemiddel R290 kunnen watertemperaturen tot 75 °C leveren, waardoor ze probleemloos aansluiten op bestaande leidingdiameters die zijn ontworpen voor een traditionele cv-ketel. Je hoeft dus niet te vrezen dat de leidingen te smal zijn voor de warmtevraag.
Werken bestaande radiatoren samen met een warmtepomp?
Bestaande radiatoren werken prima samen met een warmtepomp, mits de warmtepomp een voldoende hoge aanvoertemperatuur kan leveren. Traditionele radiatoren zijn ontworpen voor aanvoertemperaturen van 60 tot 75 °C. Een warmtepomp die deze temperaturen haalt, kan de radiatoren volledig vervangen zonder dat je ze hoeft aan te passen of te vergroten.
Het misverstand dat warmtepompen alleen geschikt zijn voor vloerverwarming, is hardnekkig maar onjuist. Dit misverstand komt voort uit oudere warmtepomptypen die maximaal 45 tot 55 °C konden leveren. Bij die lagere temperaturen zijn grotere warmteafgifteoppervlakken inderdaad nodig, wat vloerverwarming of grotere radiatoren vereist.
Wanneer moet je radiatoren wel aanpassen?
Als je een warmtepomp kiest die niet boven de 55 °C komt, dan kan het zijn dat bepaalde radiatoren in je woning te klein zijn om de ruimte voldoende te verwarmen. In dat geval is het verstandig om een hydraulische berekening te laten maken. Daarmee bepaal je per ruimte of de bestaande radiator voldoende capaciteit heeft bij de lagere aanvoertemperatuur.
Bij warmtepompen die wél tot 75 °C kunnen leveren, is dit doorgaans niet nodig. De radiatoren functioneren dan op vergelijkbare wijze als bij een cv-ketel, en de overgang is voor de bewoner nauwelijks merkbaar qua comfort.
Wat moet je controleren voordat je een warmtepomp installeert?
Voordat je een warmtepomp installeert, zijn er vier belangrijke zaken om te controleren: de staat van de leidingen en radiatoren, de elektrische aansluiting, de beschikbare ruimte voor het systeem en het isolatieniveau van de woning. Een goede voorbereiding voorkomt verrassingen en zorgt voor een soepele installatie.
- Leidingen en radiatoren: Controleer op corrosie, kalkafzetting en lekkages. Laat het systeem zo nodig doorspoelen.
- Elektrische aansluiting: Een warmtepomp vereist doorgaans een 3-fase elektrische installatie. Heb je een 1-faseaansluiting, dan is een meterkastombouw nodig, bestaande uit een 4-polige hoofdschakelaar, een extra krachtgroep en een 5-aderige kabel.
- Ruimte voor het systeem: Controleer of er voldoende ruimte is voor de warmtepomp en het bijbehorende buffervat. Voor een complete installatie heb je minimaal 140 cm breed, 180 cm hoog en 65 cm diep nodig.
- Isolatieniveau: Een beter geïsoleerde woning haalt meer rendement uit een warmtepomp. Het isolatieniveau bepaalt mede welke aanvoertemperatuur nodig is en daarmee hoe efficiënt het systeem draait.
Naast deze technische punten is het ook goed om te weten of je in aanmerking komt voor de ISDE-subsidie. Deze subsidie van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland bedraagt momenteel 1.900 euro voor een lucht-waterwarmtepomp en kan de investering aanzienlijk verlagen. Voorwaarde is dat je eigenaar bent van een bestaande woning die als hoofdverblijf dient.
Hoe lang duurt de installatie van een warmtepomp in een bestaande woning?
De installatie van een warmtepomp in een bestaande woning duurt in de meeste gevallen één werkdag. Dat geldt met name voor systemen die volledig binnenshuis worden geplaatst en aansluiten op het bestaande leidingwerk. Je hoeft daarvoor geen grote verbouwing te plannen of meerdere dagen vrij te nemen.
Warmtepompen met een buitenunit vergen doorgaans meer installatietijd, vaak twee dagen. Dat komt doordat er buiten werkzaamheden nodig zijn, zoals het bevestigen van de unit aan de gevel of het leggen van leidingen naar buiten. Bovendien is voor een buitenunit soms een vergunning vereist, wat het proces verder vertraagt.
Een systeem zonder buitenunit heeft dit nadeel niet. De lucht wordt via een dubbele pijpconstructie van buiten aangevoerd, zonder dat er een zichtbare unit aan de gevel verschijnt. Dit maakt de installatie niet alleen sneller, maar ook eenvoudiger qua vergunningen en esthetiek, wat vooral in stedelijke gebieden een groot voordeel is.
Wat gebeurt er op de dag van installatie?
Op de installatiedag verwijdert de installateur de bestaande cv-ketel, sluit de warmtepomp aan op het bestaande leidingwerk en installeert het buffervat. Daarna wordt de elektrische aansluiting gelegd en wordt het systeem ingeregeld. Aan het einde van de dag controleer je samen met de installateur of alles naar behoren werkt en krijg je uitleg over de bediening.
Is een warmtepomp ook geschikt voor een rijtjeswoning of appartement?
Ja, een warmtepomp is zeer geschikt voor een rijtjeswoning of appartement. Juist voor dit type woningen zijn er tegenwoordig systemen ontwikkeld die volledig binnenshuis passen, geen buitenunit vereisen en binnen één dag geïnstalleerd zijn. Een rijtjeswoning of appartement van circa 120 tot 140 m² is een ideale match voor een moderne full-electric warmtepomp.
Het idee dat warmtepompen alleen geschikt zijn voor vrijstaande woningen met veel buitenruimte, klopt niet meer. Dat beeld stamt uit een tijd dat alle warmtepompen een grote buitenunit nodig hadden. Voor stedelijke woningen waar ruimte schaars is en geluid of vergunningseisen een rol spelen, zijn binnensystemen een uitstekend alternatief.
Voor appartementen geldt wel dat je rekening moet houden met de regels van de Vereniging van Eigenaars. Een systeem zonder buitenunit voorkomt discussies over gevelwijzigingen en geluidsoverlast voor buren, wat de toestemming aanzienlijk makkelijker maakt.
Wat als mijn woning groter is dan 140 m²?
Voor woningen groter dan circa 140 m² of met een hogere warmtevraag is een cascade-opstelling een goede oplossing. Daarbij werken twee warmtepompen samen, waarbij slimme software het vermogen verdeelt zodat beide units optimaal draaien. Met zo’n opstelling kun je woningen tot circa 200 m² comfortabel verwarmen, nog steeds volledig zonder buitenunit.
Hoe EGO helpt bij de overstap naar een warmtepomp
Wij begrijpen dat de overstap naar een warmtepomp vragen oproept, zeker als je wilt weten of jouw bestaande installatie geschikt is. Daarom hebben we de EGO-warmtepomp specifiek ontworpen voor de Nederlandse rijtjeswoning en het appartement, zodat de overgang zo eenvoudig en soepel mogelijk verloopt.
- Geen buitenunit: De EGO past volledig binnenshuis en vereist geen vergunning of gevelwijziging.
- Aanvoertemperatuur tot 75 °C: Dankzij het koudemiddel R290 werkt de EGO probleemloos samen met bestaande radiatoren, zonder aanpassingen.
- Installatie in één dag: De plug-and-playinstallatie vervangt je cv-ketel snel en zonder grote verbouwing.
- SCOP van 4,75: Voor elke kWh stroom levert de EGO 4,75 kWh warmte, wat resulteert in een besparing van tot 70% op verwarmingskosten.
- ISDE-subsidie van 1.900 euro: De EGO-warmtepomp staat op de officiële apparatenlijst van de RVO en komt in aanmerking voor de volledige subsidie.
Wil je weten of de EGO-warmtepomp geschikt is voor jouw woning en bestaande installatie? Neem contact met ons op en we helpen je graag verder met een persoonlijk advies.
