Een warmtepomp kan goedkope stroom opslaan als warmte via een ingebouwd buffervat. Dit buffervat werkt als een thermische accu: de warmtepomp verwarmt het water in het vat op momenten dat elektriciteit goedkoop is, en benut die opgeslagen warmte later om de woning te verwarmen. Dit principe werkt het beste in combinatie met een dynamisch energiecontract of zonnepanelen. In dit artikel beantwoorden we de meestgestelde vragen over warmtepompen en thermische opslag.
Hoe slaat een warmtepomp goedkope stroom op als warmte?
Een warmtepomp slaat goedkope stroom op als warmte door op gunstige momenten extra energie te gebruiken om een buffervat op te warmen. Het buffervat fungeert als thermische accu: het water daarin wordt opgeladen wanneer de stroomprijs laag is, en die opgeslagen warmte wordt later ingezet voor verwarming of warm tapwater. Zo hoeft de warmtepomp minder te draaien op dure momenten.
Het principe is eenvoudig maar effectief. Elektriciteit is niet altijd even duur. ’s Nachts, bij veel windenergie of overdag bij veel zonne-energie daalt de prijs op de energiemarkt soms sterk. Een slimme warmtepomp herkent die momenten en schakelt dan op vol vermogen om het buffervat zo warm mogelijk te maken.
Overdag, wanneer de stroom duurder is of de warmtepomp in de ruststand staat, levert het buffervat die opgeslagen energie af aan de radiatoren of het vloerverwarmingssysteem. Hoe groter het buffervat, hoe meer energie je kunt opslaan en hoe langer je van die goedkope stroom kunt profiteren. Dit maakt thermische opslag een slimme en betaalbare manier om je energierekening te verlagen, zonder dat je een dure thuisbatterij nodig hebt.
Welke soorten warmtepompen zijn geschikt voor thermische opslag?
Warmtepompen met een ingebouwd buffervat of de mogelijkheid om een extern boilervat aan te sluiten zijn het meest geschikt voor thermische opslag. Dit geldt voor zowel lucht-waterwarmtepompen als hybride systemen. Beslissend is niet zozeer het type warmtepomp, maar of het systeem slimme sturing ondersteunt waarmee het buffervat gericht kan worden opgeladen op goedkope momenten.
De meest gangbare typen die goed werken voor energieopslag met een warmtepomp zijn:
- Lucht-waterwarmtepompen met buffervat: Veruit het meest voorkomende type voor woningen. Het buffervat slaat warmte op en fungeert tegelijkertijd als warmtebron voor het verwarmingssysteem.
- Warmtepompen met slimme sturing of app-bediening: Systemen die gekoppeld kunnen worden aan dynamische energietarieven of een thuisautomatiseringssysteem, zodat ze automatisch draaien op goedkope momenten.
- Hybride warmtepompen: Combinaties van een warmtepomp met een cv-ketel. Ook hier kan thermische opslag worden toegepast, al is het voordeel kleiner omdat het systeem niet volledig elektrisch is.
Volledig elektrische warmtepompen halen het meeste voordeel uit thermische opslag, omdat alle warmteproductie via elektriciteit verloopt. Hoe hoger de efficiëntiefactor (SCOP) van de warmtepomp, hoe meer warmte je uit elke goedkope kilowattuur haalt.
Hoe werkt een dynamisch energietarief samen met een warmtepomp?
Bij een dynamisch energiecontract betaal je per uur een andere prijs voor stroom, afhankelijk van het aanbod op de energiemarkt. Een slimme warmtepomp kan automatisch inspelen op die prijsschommelingen: hij laadt het buffervat op wanneer de prijs laag is en staat stil of draait op minimaal vermogen wanneer stroom duur is. Dit maakt de combinatie van een warmtepomp met een dynamisch tarief bijzonder voordelig.
In de praktijk werkt dit als volgt. De warmtepomp ontvangt via een slim energiemanagementsysteem of een koppeling met de slimme meter informatie over de actuele of verwachte stroomprijs. Op basis daarvan plant het systeem de opwarmcycli automatisch in. Heb je ook zonnepanelen? Dan kan de warmtepomp overdag juist draaien op je eigen opgewekte energie, zodat je de goedkoopste stroom van allemaal benut: die je zelf opwekt.
Voor wie wil besparen op energiekosten is de combinatie van een dynamisch tarief en thermische opslag een van de slimste keuzes die je kunt maken. Je hoeft geen grote investering te doen in een thuisbatterij: het buffervat van je warmtepomp doet feitelijk hetzelfde, maar dan met warmte in plaats van elektriciteit.
Hoeveel kun je besparen door stroom goedkoop op te slaan als warmte?
De besparing die je realiseert door goedkope stroom op te slaan als warmte hangt af van de grootte van je buffervat, de efficiëntie van je warmtepomp en de prijsverschillen op je energiecontract. In de praktijk kunnen huishoudens met een dynamisch tarief en een goed ingesteld systeem tientallen tot honderden euro’s per jaar extra besparen bovenop de al lagere energiekosten van een warmtepomp ten opzichte van een cv-ketel.
Een paar factoren die de besparing bepalen:
- Prijsverschil tussen piek en dal: Hoe groter het verschil tussen de goedkoopste en duurste uren, hoe meer je kunt besparen door slim te laden.
- SCOP van de warmtepomp: Een hoge efficiëntie betekent dat elke goedkope kilowattuur meer warmte oplevert. Een warmtepomp met een SCOP van 4 of hoger maakt thermische opslag extra rendabel.
- Grootte van het buffervat: Een groter vat kan meer warmte opslaan, waardoor je langere periodes met dure stroom kunt overbruggen.
- Isolatie van de woning: Een goed geïsoleerde woning verliest minder warmte, waardoor de opgeslagen energie langer meegaat.
Naast de directe besparing op je energierekening verhoogt een warmtepomp ook de waarde van je woning. Woningen die van energielabel C naar A gaan, stijgen gemiddeld 7 tot 10% in marktwaarde. Dat maakt de totale financiële winst groter dan alleen de maandelijkse besparing op stroom.
Heeft een warmtepomp zonder buitenunit ook thermische opslag?
Ja, een warmtepomp zonder buitenunit kan ook thermische opslag bieden, mits het systeem beschikt over een buffervat en slimme sturing. Het ontbreken van een buitenunit zegt niets over de aanwezigheid van thermische opslagmogelijkheden. Wat telt, is of het systeem een buffervat heeft en of het slim aangestuurd kan worden op basis van energieprijzen of zonne-opbrengst.
Warmtepompen zonder buitenunit, ook wel inpandige warmtepompen of monoblock-systemen zonder externe unit genoemd, halen de benodigde lucht via een pijpconstructie van buiten. Ze zijn compact, eenvoudig te installeren en ideaal voor stedelijke woningen waar geen ruimte is voor een buitenunit. Een plug-and-play installatie maakt de drempel voor dit soort systemen extra laag.
Het buffervat in dit type warmtepomp werkt precies hetzelfde als bij systemen mét buitenunit: het slaat warmte op als de stroom goedkoop is en geeft die warmte later af aan het verwarmingssysteem. Wanneer het vat is opgeladen met goedkope stroom of zonne-energie, kan de warmtepomp die opgeslagen warmte benutten om de woning efficiënt te verwarmen, zonder dat het apparaat op dat moment hoeft te draaien.
Hoe EGO helpt met het slim opslaan van warmte
Wij bij EGO hebben de warmtepomp ontwikkeld met thermische opslag als integraal onderdeel van het systeem. Het buffervat van de EGO-warmtepomp fungeert als thermische accu én als interne warmtebron, waardoor je automatisch profiteert van goedkope stroom zonder extra hardware. Dit zijn de voordelen op een rij:
- Volledig elektrisch en gasloos, geschikt voor bestaande radiatoren en vloerverwarming
- Watertemperaturen tot 75 °C dankzij het natuurlijke koudemiddel R290
- SCOP van 4,75: voor elke kWh stroom levert de EGO 4,75 kWh warmte
- Geen buitenunit nodig, ideaal voor rijtjeswoningen en appartementen
- Installatie in één dag, plug-and-play zonder grote verbouwing
- Geschikt voor woningen tot 140 m², en tot circa 200 m² in cascade-opstelling
- Aantoonbare stijging van energielabel én woningwaarde
Wil je weten wat de EGO-warmtepomp voor jouw woning kan betekenen? Neem gerust contact met ons op voor persoonlijk advies, of vraag direct een vrijblijvende offerte aan.
