Hoe verwarmt een warmtepomp een tussenwoning met slechte isolatie?

Een warmtepomp in een slecht geïsoleerde tussenwoning: het klinkt misschien als een combinatie die niet werkt. Toch is het in de praktijk vaker mogelijk dan je denkt. Steeds meer eigenaren van rijtjeswoningen en tussenwoningen stappen over op een warmtepomp, ook zonder dat ze eerst hun hele woning onder handen hebben genomen. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over warmtepomp tussenwoning met slechte isolatie, zodat je precies weet waar je aan toe bent.

Kan een warmtepomp een slecht geïsoleerde tussenwoning verwarmen?

Ja, een warmtepomp kan een slecht geïsoleerde tussenwoning verwarmen, maar het hangt af van het vermogen van het systeem en de specifieke warmtevraag van de woning. Bij een hogere warmtevraag door slechte isolatie heeft de warmtepomp meer capaciteit nodig en zal het systeem vaker draaien. Een warmtepomp met een hoge aanvoertemperatuur is in dat geval essentieel.

Een tussenwoning heeft het voordeel dat ze aan twee zijden grenst aan andere woningen, wat warmteverlies via de zijmuren aanzienlijk beperkt. Daardoor is de werkelijke warmtevraag van een rijtjeshuis vaak lager dan die van een vrijstaande woning met vergelijkbare vloeroppervlakte. Dit maakt de stap naar een warmtepomp rijtjeshuis realistischer dan veel mensen verwachten.

De sleutel ligt in het kiezen van een systeem dat watertemperaturen kan leveren die hoog genoeg zijn om de bestaande radiatoren effectief te laten werken. Niet elke warmtepomp haalt die temperaturen. Systemen die tot 75 °C kunnen leveren, zijn geschikt voor woningen met oudere radiatoren en een matige isolatiewaarde, zonder dat je het verwarmingssysteem volledig hoeft te vervangen.

Hoe werkt een warmtepomp bij slechte isolatie?

Bij slechte isolatie werkt een warmtepomp op hetzelfde principe als altijd: het systeem onttrekt warmte uit de buitenlucht en brengt die via water naar de radiatoren of vloerverwarming. Het verschil is dat de warmtepomp bij een slecht geïsoleerde woning langer en vaker moet draaien om de gewenste binnentemperatuur te handhaven, omdat warmte sneller weglekt.

Dit heeft twee gevolgen. Ten eerste verbruikt de warmtepomp meer elektriciteit dan in een goed geïsoleerde woning. Ten tweede is de efficiëntie, uitgedrukt in de COP (Coefficient of Performance), lager omdat het systeem vaker op hogere temperaturen moet werken. Toch blijft een warmtepomp verwarming ook in dit scenario aanzienlijk efficiënter dan een traditionele cv-ketel op gas.

Wat doet een boosterunit bij extreme kou of hoge warmtevraag?

Sommige warmtepompen beschikken over een ingebouwde boosterunit met elektrische verwarming. Deze schakelt modulerend in op momenten dat de warmtepomp alleen onvoldoende vermogen levert, zoals bij extreme kou, intensief warm watergebruik of een hoge warmtevraag door slechte isolatie. In normale omstandigheden draait de warmtepomp zelfstandig en worden de boosters nauwelijks geactiveerd. Dit zorgt voor een betrouwbare verwarming zonder concessies aan comfort.

Welke aanvoertemperatuur heeft een warmtepomp nodig bij slechte isolatie?

Bij slechte isolatie heeft een warmtepomp een aanvoertemperatuur van minimaal 55 tot 70 °C nodig om de woning comfortabel te verwarmen via bestaande radiatoren. Standaard warmtepompen leveren vaak maximaal 55 °C, wat onvoldoende kan zijn. Een systeem dat tot 75 °C kan leveren, biedt de meeste zekerheid voor woningen met een hogere warmtevraag.

De warmtepomp aanvoertemperatuur is een van de meest bepalende factoren bij de keuze voor een systeem in een slecht geïsoleerde woning. Hoe hoger de aanvoertemperatuur, hoe groter het radiatorelement dat nodig is om dezelfde hoeveelheid warmte af te geven. Als je bestaande radiatoren relatief groot zijn, kun je met een lagere aanvoertemperatuur toe. Zijn ze kleiner of ouder, dan is een hogere aanvoertemperatuur onmisbaar.

Het koudemiddel dat een warmtepomp gebruikt, bepaalt mede welke temperaturen haalbaar zijn. Systemen met het natuurlijke koudemiddel R290 (propaan) kunnen watertemperaturen tot 75 °C bereiken, wat ze bijzonder geschikt maakt voor woningen waar de isolatie nog niet op orde is. Dit maakt warmtepomp cv-ketel vervangen ook in minder goed geïsoleerde woningen een reële optie.

Moet je eerst isoleren voordat je een warmtepomp plaatst?

Nee, je hoeft niet eerst te isoleren voordat je een warmtepomp plaatst. Een warmtepomp kan ook in een slecht geïsoleerde woning functioneren, mits het systeem voldoende vermogen en een hoge genoeg aanvoertemperatuur heeft. Extra isolatie verlaagt wel het energieverbruik en verhoogt de efficiëntie, maar het is geen harde voorwaarde om te starten.

In de praktijk is het verstandig om te kijken welke isolatiemaatregelen de meeste impact hebben voor de laagste kosten. Dakisolatie en vloerisolatie zijn relatief betaalbaar en leveren snel rendement op. Spouwmuurisolatie is in veel rijtjeswoningen eenvoudig toepasbaar. Maar zelfs zonder deze stappen is een warmtepomp zonder isolatie een werkbare oplossing als je kiest voor een systeem met voldoende capaciteit.

Een praktische aanpak is om de warmtepomp te installeren en daarna stapsgewijs te isoleren. Elke isolatiemaatregel verlaagt de warmtevraag, waardoor het systeem efficiënter wordt en je energierekening verder daalt. Je hoeft het dus niet allemaal tegelijk te doen.

Wat zijn de kosten van een warmtepomp in een slecht geïsoleerde woning?

De kosten van een warmtepomp in een slecht geïsoleerde tussenwoning zijn vergelijkbaar met die in een goed geïsoleerde woning. De investering in het systeem zelf verandert niet door de isolatiewaarde van de woning. Wat wel verschilt, zijn de jaarlijkse energiekosten: bij slechte isolatie verbruik je meer stroom, waardoor de besparing ten opzichte van gas iets lager uitvalt maar nog steeds aanzienlijk is.

Voor een enkelvoudige installatie reken je op een totaalinvestering van circa 8.500 euro voor aanschaf, installatie en materialen. Na aftrek van de ISDE-subsidie van 1.900 euro kom je op een nettobedrag van ongeveer 6.600 euro. De besparing op energiekosten kan oplopen tot 70% ten opzichte van een traditionele cv-ketel op gas, ook in een minder goed geïsoleerde woning.

Bij een woning met een hogere warmtevraag kan een cascade-opstelling van twee warmtepompen nodig zijn. Dit verhoogt de investering, maar biedt ook meer verwarmingsvermogen en dubbele ISDE-subsidie. De terugverdientijd ligt gemiddeld tussen de twee en vier jaar, afhankelijk van het gasverbruik en de mate van isolatie.

Welke warmtepomp is het meest geschikt voor een tussenwoning?

De meest geschikte warmtepomp voor een tussenwoning combineert een hoge aanvoertemperatuur, voldoende thermisch vermogen en een compacte installatie zonder buitenunit. Voor een gemiddelde tussenwoning van 120 tot 140 m² is een all-electric systeem met minimaal 4 kW thermisch vermogen en een aanvoertemperatuur tot 75 °C de beste keuze. Zo’n systeem vervangt de cv-ketel volledig en werkt op bestaande radiatoren.

Een warmtepomp met een ingebouwde thermische accu biedt extra voordelen. De accu slaat warmte op wanneer stroom goedkoop is, bijvoorbeeld overdag bij zonnepanelen, en geeft die warmte later af. Dit verhoogt de efficiëntie en verlaagt de energiekosten, ook in een woning met matige isolatie.

Voor grotere tussenwoningen of woningen met een hogere warmtevraag is een cascade-opstelling van twee warmtepompen een slimme oplossing. Speciaal ontwikkelde software verdeelt het vermogen intelligent over beide units, zodat ze continu optimaal presteren. Met een gecombineerd vermogen van 8,2 kW zijn woningen tot circa 200 m² comfortabel te verwarmen, volledig zonder buitenunit.

De plug-and-play installatie is een belangrijk praktisch voordeel: alle componenten zijn voorgemonteerd, de installatie is in één dag klaar, en er zijn geen aanpassingen aan het bestaande radiatorcircuit nodig. Dit maakt de overstap laagdrempelig, ook als je woning nog niet perfect geïsoleerd is.

Hoe EGO helpt bij verwarming van een tussenwoning met slechte isolatie

Wij ontwikkelden de EGO warmtepomp specifiek voor de Nederlandse rijtjeswoning en tussenwoning, inclusief woningen die nog niet optimaal geïsoleerd zijn. Hier is wat de EGO voor jou doet:

Aanvoertemperatuur tot 75 °C dankzij het natuurlijke koudemiddel R290, geschikt voor bestaande radiatoren zonder aanpassingen
4,1 kW thermisch vermogen met een ingebouwde boosterunit voor momenten van hoge warmtevraag of extreme kou
Geen buitenunit nodig: de EGO wordt volledig binnenshuis geplaatst, ideaal voor stedelijke tussenwoningen
Thermische accu van 265 liter die warmte opslaat en slim afgeeft, ook bij hogere warmtevraag door slechte isolatie
Cascade-opstelling beschikbaar voor grotere woningen of een hogere warmtevraag, met 8,2 kW gecombineerd vermogen
ISDE-subsidie van 1.900 euro beschikbaar, waardoor de netto investering uitkomt op circa 6.600 euro
Installatie in één dag door gecertificeerde installateurs, zonder grote verbouwing

Wil je weten of de EGO warmtepomp geschikt is voor jouw tussenwoning? Vraag een vrijblijvende offerte aan of neem contact met ons op voor persoonlijk advies.