Veel woningeigenaren twijfelen of een warmtepomp wel werkt in een woning met enkel glas. Die gedachte is begrijpelijk: enkel glas staat bekend om zijn slechte isolatiewaarde, en warmtepompen worden vaak geassocieerd met goed geïsoleerde nieuwbouwwoningen. Toch is de werkelijkheid genuanceerder dan veel mensen denken.
In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over warmtepompen en enkel glas. Je leest wanneer een warmtepomp wél werkt, wat de invloed van slecht glas is op je energierekening en wanneer je beter eerst kunt isoleren. Zo maak je een weloverwogen keuze voor jouw specifieke woonsituatie.
Werkt een warmtepomp met enkel glas?
Een warmtepomp kan technisch gezien werken in een woning met enkel glas, maar de efficiëntie wordt sterk beïnvloed door het warmteverlies via de ramen. Enkel glas heeft een zeer slechte isolatiewaarde, waardoor de warmtepomp harder en langer moet draaien om de gewenste binnentemperatuur te bereiken. Dit verhoogt het stroomverbruik aanzienlijk.
Of een warmtepomp in jouw situatie praktisch haalbaar is, hangt af van meerdere factoren: de grootte van het glasoppervlak, de oriëntatie van de woning, het klimaat in jouw regio en de aanvoertemperatuur die het systeem kan leveren. Een woning met relatief weinig enkel glas en een goed geïsoleerde vloer en gevel kan alsnog goed presteren met een warmtepomp.
Het is dus niet zwart-wit. Een warmtepomp plaatsen in een slecht geïsoleerde woning is mogelijk, maar je profiteert minder van de energiebesparing dan in een goed geïsoleerde woning. In de meeste gevallen loont het om minimaal de grootste lekken aan te pakken voordat je de overstap maakt.
Hoeveel warmte verlies je door enkel glas?
Enkel glas heeft een warmtedoorgangscoëfficiënt (U-waarde) van ongeveer 5,8 W/m²K, terwijl modern HR++-glas een U-waarde van circa 1,0 W/m²K heeft. Dat betekent dat enkel glas per vierkante meter raam tot zes keer meer warmte doorlaat dan goed isolerend glas. In de praktijk kan dit bij een gemiddelde rijtjeswoning oplopen tot een aanzienlijk warmteverlies per dag.
Ter vergelijking: een woning met 15 m² enkel glas verliest bij een temperatuurverschil van 20 graden tussen binnen en buiten al snel meer dan 1.700 watt continu aan warmte via de ramen. Dat is energie die je verwarmingssysteem voortdurend moet compenseren. Een warmtepomp die normaal efficiënt draait, moet hierdoor vaker en op een hoger vermogen werken.
Dit heeft direct gevolgen voor de COP (Coefficient of Performance), het rendement van de warmtepomp. Hoe groter het warmteverlies via glas en andere constructiedelen, hoe lager het gemiddelde rendement over het stookseizoen uitvalt. Je warmtepomp werkt dan technisch correct, maar de besparing op je energierekening is kleiner dan bij een goed geïsoleerde woning.
Welke aanvoertemperatuur heeft een warmtepomp nodig bij slecht glas?
Bij een woning met enkel glas is een hogere aanvoertemperatuur nodig om voldoende warmte te leveren. Waar een goed geïsoleerde woning vaak al comfortabel verwarmd wordt met een aanvoertemperatuur van 35 tot 45 graden Celsius, heeft een slecht geïsoleerde woning met enkel glas doorgaans 55 tot 70 graden Celsius nodig om op temperatuur te komen.
Dit is een belangrijk gegeven bij de keuze voor een warmtepomp. De meeste conventionele lucht-waterwarmtepompen zijn geoptimaliseerd voor lage aanvoertemperaturen en presteren minder efficiënt naarmate de gewenste watertemperatuur stijgt. Sommige systemen halen bij hoge aanvoertemperaturen zelfs een COP van minder dan 2, wat de besparing ten opzichte van een cv-ketel sterk vermindert.
Hoge aanvoertemperatuur en het effect op rendement
Warmtepompen die werken met het koudemiddel R290, zoals moderne all-electric-systemen, kunnen aanvoertemperaturen tot 75 graden Celsius bereiken zonder dat het rendement dramatisch daalt. Dit maakt ze geschikter voor woningen met enkel glas of oudere radiatoren. Een systeem met een hogere maximale aanvoertemperatuur biedt dus meer flexibiliteit in minder ideale woningomstandigheden.
Concreet betekent dit dat je bij de keuze van een warmtepomp niet alleen naar de prijs of het vermogen moet kijken, maar ook naar de maximale aanvoertemperatuur en het rendement bij hogere watertemperaturen. Dit bepaalt grotendeels of de warmtepomp in jouw woning daadwerkelijk efficiënt kan werken.
Moet je eerst isoleren voordat je een warmtepomp plaatst?
Je hoeft niet per se eerst te isoleren voordat je een warmtepomp plaatst, maar het is in de meeste gevallen wel verstandig. Isoleren verlaagt de warmtevraag van je woning, waardoor de warmtepomp minder hard hoeft te werken, een hogere COP behaalt en je energierekening lager uitvalt. Een combinatie van isolatie en een warmtepomp geeft de beste resultaten.
Toch zijn er situaties waarin je besluit om de warmtepomp eerst te plaatsen en later te isoleren. Denk bijvoorbeeld aan een huurder die snel van het gas af wil, of een eigenaar die de investering in isolatie wil spreiden. In dat geval is het belangrijk dat de gekozen warmtepomp hoge aanvoertemperaturen aankan, zodat hij ook in de huidige situatie goed functioneert.
Welke isolatiemaatregelen helpen het meest?
Als je wilt isoleren voordat je een warmtepomp plaatst, zijn dit de maatregelen met de grootste impact op de warmtevraag:
- Glas vervangen: Van enkel glas naar HR++- of triple glas heeft de grootste directe invloed op het warmteverlies via de gevel.
- Spouwmuurisolatie: Relatief goedkoop en snel te realiseren, met een groot effect op het totale energieverbruik.
- Vloerisolatie: Voorkomt warmteverlies naar de bodem en verlaagt de benodigde aanvoertemperatuur.
- Dakisolatie: Warme lucht stijgt op, waardoor een slecht geïsoleerd dak veel warmte verliest.
Je hoeft niet alles tegelijk te doen. Zelfs het vervangen van enkel glas in de woonkamer en slaapkamers kan al een merkbaar verschil maken in de benodigde aanvoertemperatuur en het rendement van de warmtepomp.
Wat zijn de kosten van een warmtepomp in een slecht geïsoleerde woning?
De aanschaf- en installatiekosten van een warmtepomp zijn onafhankelijk van de isolatiewaarde van je woning. Wat wél verschilt, zijn de maandelijkse energiekosten: in een slecht geïsoleerde woning met enkel glas verbruikt de warmtepomp meer stroom om dezelfde binnentemperatuur te handhaven, waardoor de besparing ten opzichte van een cv-ketel kleiner is.
In een goed geïsoleerde woning kan een warmtepomp tot 70% besparen op verwarmingskosten vergeleken met een traditionele cv-ketel. In een woning met enkel glas en weinig isolatie kan die besparing dalen naar 30 tot 50%, afhankelijk van de specifieke situatie. Je betaalt dus hetzelfde voor het apparaat, maar verdient de investering minder snel terug.
Terugverdientijd bij slechte isolatie
De terugverdientijd van een warmtepomp is direct gekoppeld aan de jaarlijkse besparing op energiekosten. Hoe lager de besparing door slechte isolatie, hoe langer de terugverdientijd. Dit betekent dat het in sommige gevallen financieel aantrekkelijker is om eerst te investeren in glasvervanging of spouwmuurisolatie, en daarna in een warmtepomp. De gecombineerde investering levert dan een kortere totale terugverdientijd op.
Houd ook rekening met de beschikbare ISDE-subsidie. Deze subsidie geldt voor de warmtepomp zelf en is niet afhankelijk van de isolatiewaarde van je woning. Je kunt de subsidie dus ook aanvragen als je nog enkel glas hebt, zolang je voldoet aan de overige voorwaarden.
Wanneer is een warmtepomp toch niet geschikt voor jouw woning?
Een warmtepomp is niet geschikt als de warmtevraag van je woning structureel te hoog is voor het vermogen van het systeem en als isolatiemaatregelen op korte termijn niet haalbaar zijn. Dit is het geval bij woningen met een combinatie van enkel glas, geen gevel- of vloerisolatie en een groot woonoppervlak, waarbij zelfs een hoge aanvoertemperatuur onvoldoende is om de woning comfortabel te verwarmen.
Concrete situaties waarin je de plaatsing beter uitstelt of eerst andere stappen zet:
- De woning heeft meer dan 20 m² enkel glas en geen enkele andere isolatielaag.
- Het verwarmingssysteem is uitsluitend ontworpen voor hoge temperaturen boven 75 graden Celsius, zoals bepaalde oudere gietijzeren radiatoren.
- De woning is een monumentaal pand waarbij glas en gevel niet aangepast mogen worden.
- Het budget laat geen combinatie van isolatie én warmtepomp toe, en de warmtevraag is te hoog voor een warmtepomp alleen.
In de meeste andere gevallen geldt: een warmtepomp is een toekomstbestendige investering, ook als je woning nog niet perfect geïsoleerd is. Zeker als je kiest voor een systeem dat hoge aanvoertemperaturen aankan, kun je al starten met verduurzamen en later stapsgewijs isoleren.
Hoe EGO helpt bij verduurzaming van minder goed geïsoleerde woningen
Juist voor woningen die nog niet optimaal geïsoleerd zijn, is de keuze voor de juiste warmtepomp cruciaal. Wij ontwikkelden de EGO-warmtepomp specifiek voor de Nederlandse woningmarkt, inclusief oudere rijtjeswoningen die nog niet overal volledig geïsoleerd zijn. Dit maakt de EGO geschikt voor situaties waarin andere systemen tekortschieten.
Wat de EGO-warmtepomp onderscheidt in woningen met enkel glas of beperkte isolatie:
- Aanvoertemperatuur tot 75 graden Celsius, dankzij het koudemiddel R290, waardoor bestaande radiatoren effectief verwarmd worden zonder aanpassingen.
- Ingebouwde boosterunit met drie modulerende boosters van elk 3 kW, die automatisch bijspringen bij extreme kou of een hogere warmtevraag.
- Thermische accu van 265 liter die warmte buffert en het systeem stabiel houdt, ook bij wisselende warmtevraag.
- Plug-and-play-installatie die in één dag klaar is, zonder buitenunit en zonder ingrijpende verbouwing.
- ISDE-subsidie van 1.900 euro, ook beschikbaar als je woning nog niet volledig geïsoleerd is.
Wil je weten of de EGO-warmtepomp past bij jouw woning, ook als je nog enkel glas hebt? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend adviesgesprek. We kijken samen naar jouw situatie en geven eerlijk advies over de beste aanpak voor duurzame verwarming in jouw huis.
