Een warmtepomp die draait op het duurste moment van de dag kost je onnodig veel geld. Gelukkig kun je met een paar gerichte instellingen bepalen wanneer je warmtepomp actief is, zodat hij zoveel mogelijk draait als stroom goedkoop is en zo min mogelijk als de stroomprijzen pieken. In dit stappenplan leer je precies hoe je je warmtepomp slim aanstuurt om je energiekosten te verlagen.
Controleer eerst welke stuuropties jouw warmtepomp heeft
Voordat je iets instelt, moet je weten welke mogelijkheden jouw warmtepomp biedt. Niet elke warmtepomp heeft dezelfde stuuropties, en de aanpak verschilt afhankelijk van wat het systeem ondersteunt. Kijk in de handleiding of via het display welke van de volgende functies beschikbaar zijn:
- Tijdschema of tijdklok: je stelt handmatig in op welke uren de warmtepomp actief mag zijn
- Smart-grid of dynamische tariefkoppeling: de warmtepomp reageert automatisch op actuele stroomprijzen via een energiecontract of home energy management system (HEMS)
- Buffervat of boilerregeling: de mogelijkheid om warmte op te slaan in een buffervat zodat de pomp niet hoeft te draaien tijdens dure uren
- App-bediening of API-koppeling: bediening op afstand via een app of koppeling met externe systemen
Controleer ook of je warmtepomp beschikt over een technische specificatiepagina of een FAQ van de fabrikant. Weet je na het checken van de handleiding nog niet zeker welke opties beschikbaar zijn, neem dan contact op met de installateur of fabrikant. Met deze kennis op zak ga je gericht aan de slag met de volgende stap.
Stel een tijdschema in op basis van goedkope uren
De eenvoudigste manier om dure stroom voor je warmtepomp te vermijden, is het instellen van een tijdklok. Je programmeert de warmtepomp zo dat hij alleen draait op momenten dat stroom relatief goedkoop is. In Nederland liggen de goedkoopste uren doorgaans ’s nachts (tussen 23:00 en 07:00 uur) en overdag tussen 13:00 en 16:00 uur als er veel zonne-energie op het net staat.
- Ga naar het instelmenu van je warmtepomp via het display of de bijbehorende app.
- Zoek de optie voor tijdschema, tijdklok of programmering (de exacte naam verschilt per merk).
- Stel actieve blokken in voor de goedkope uren: bijvoorbeeld 23:00 tot 07:00 en 13:00 tot 16:00.
- Zet de warmtepomp op een iets hogere aanvoertemperatuur tijdens deze blokken zodat het huis of het buffervat extra warmte opslaat.
- Beperk de activiteit tijdens piekuren, typisch 07:00 tot 09:00 en 17:00 tot 21:00.
Na het opslaan van het schema zou de warmtepomp de volgende dag automatisch alleen in de ingestelde blokken moeten opstarten. Controleer op het display of in de app of de tijdklok actief is en of de geplande starttijden kloppen. Pas het schema na een paar dagen bij als het huis niet op temperatuur komt of juist te veel energie verbruikt.
Koppel de warmtepomp aan dynamische stroomprijzen
Een tijdschema is een goede eerste stap, maar dynamische stroomprijzen variëren elk uur. Met een koppeling aan dynamische tarieven reageert je warmtepomp automatisch op de actuele marktprijs, wat je nog meer laat besparen. Dit vereist wel een dynamisch energiecontract en vaak een extra systeem of slimme meter.
- Controleer of je een dynamisch energiecontract hebt waarbij de prijs per uur varieert (aanbieders zoals Tibber of Zonneplan bieden dit aan in Nederland).
- Kijk of je warmtepomp een smart-grid-ingang of een open API heeft waarmee externe systemen hem kunnen aansturen.
- Koppel een home energy management system (HEMS) zoals een Home Assistant-installatie, een Homey-hub of een fabrikantspecifieke app aan je warmtepomp en je energiecontract.
- Stel in het HEMS een prijsdrempel in: boven een bepaalde prijs per kWh schakelt de warmtepomp naar een lager vermogen of pauzeert hij; onder die drempel draait hij op vol vermogen.
- Activeer de koppeling en controleer of de warmtepomp de eerste avond correct reageert op de uurprijzen.
Na de koppeling zie je in het dashboard van je HEMS of energieapp wanneer de warmtepomp actief was en wat de bijbehorende stroomprijs was. Werkt de koppeling goed, dan hoef je het schema niet meer handmatig aan te passen: het systeem doet dit voortaan automatisch op basis van de actuele marktprijzen. Meer informatie over wat je kunt besparen met slim aansturen vind je op de bespaarpagina.
Controleer of de instelling goed werkt
Na het instellen van een tijdschema of dynamische koppeling is het belangrijk te verifiëren dat alles naar behoren werkt. Een warmtepomp die op de verkeerde momenten draait of het huis niet op temperatuur houdt, kost je juist meer. Controleer de volgende punten na de eerste volledige dag:
- Bekijk de gebruikshistorie in de app of op het display: draaide de warmtepomp alleen tijdens de ingestelde goedkope uren?
- Controleer de binnentemperatuur: was het huis ’s ochtends vroeg op de gewenste temperatuur, ook zonder dat de pomp tijdens de ochtendpiek draaide?
- Check het buffervat: was het vat voldoende opgeladen om warm water te leveren zonder dat de pomp extra moest bijspringen?
- Vergelijk het stroomverbruik met eerdere dagen om te zien of de kosten daadwerkelijk dalen.
Loopt de binnentemperatuur overdag terug, dan is het buffervat mogelijk te klein of is de aanvoertemperatuur tijdens de goedkope uren te laag ingesteld. Verhoog in dat geval de doeltemperatuur van het buffervat met twee tot drie graden tijdens de laadperiode. Na een week bijsturen heb je een instelling die zowel comfortabel als kostenefficiënt is.
Bespaar meer met slimme extra instellingen
Met een werkend tijdschema of dynamische koppeling heb je al een grote stap gezet. Maar er zijn aanvullende instellingen waarmee je het energieverbruik van je warmtepomp verder optimaliseert en nog minder betaalt als stroom voor je warmtepomp duur is.
Gebruik de nachtsetback slim
Stel de nachtsetback zo in dat de ruimtetemperatuur ’s nachts iets lager is, maar zorg dat de warmtepomp vlak voor de ochtendpiek het huis alvast opwarmt. Zo combineer je comfort met lage kosten: de opwarmfase valt in de goedkope nachturen.
Combineer met zonnepanelen
Heb je zonnepanelen, dan kun je de warmtepomp programmeren om extra actief te zijn tijdens de zonnige middaguren. De stroom die je zelf opwekt kost je niets extra, en je buffervat laadt op met gratis energie voor de avond.
Pas de stooklijn aan op het seizoen
Een te hoge stooklijn zorgt ervoor dat de warmtepomp vaker en harder moet draaien dan nodig. Verlaag de stooklijn in het voor- en najaar zodat de pomp minder vermogen vraagt en makkelijker alleen op goedkope uren kan draaien.
Met deze extra instellingen haal je het maximale uit het programmeren van je warmtepomp en zorg je dat het besparen van energiekosten met de warmtepomp niet bij de theorie blijft, maar ook in de praktijk zichtbaar is op je energierekening. Heb je vragen over specifieke instellingen, dan vind je antwoorden in de veelgestelde vragen.
Hoe EGO helpt met slim aansturen op goedkope stroom
Wij bij EGO hebben de warmtepomp ontworpen met precies dit soort slimme bediening in gedachten. De EGO warmtepomp werkt samen met een buffervat dat fungeert als thermische accu: je laadt het op met goedkope stroom of zonne-energie, en de opgeslagen warmte verwarmt het huis overdag zonder dat de pomp extra hoeft te draaien tijdens dure piekuren. Dat maakt slim aansturen niet alleen mogelijk, maar ook eenvoudig.
Wat de EGO warmtepomp concreet biedt voor kostenoptimalisatie:
- Buffervat als thermische accu zodat goedkope stroom wordt opgeslagen als warmte voor later gebruik
- SCOP van 4,75, wat betekent dat elke kWh stroom 4,75 kWh warmte oplevert en de impact van dure uren automatisch kleiner is
- Aanvoertemperatuur tot 75 °C zodat het buffervat voldoende warmte opslaat voor de hele dag
- Plug-and-play-installatie zonder buitenunit, geschikt voor stedelijke woningen waar ruimte beperkt is
- Cascade-opstelling voor grotere woningen, waarbij twee units samen slim het vermogen verdelen
Wil je weten of de EGO warmtepomp past bij jouw woning en hoe jij kunt besparen op je energierekening? Neem contact met ons op en we helpen je verder, of bekijk direct de EGO warmtepomp setup om te zien wat wij voor jou kunnen betekenen.